جۇڭگوشا ەمدەۋ شيپاگەرلىگى – دارىگەرلىگىنىڭ ادامزاتتىڭ دەنساۋلىق اقاۋسىزدىعىن قورعاۋداعى رولىن اناعۇرلىم ساۋلەلەندىرەيىك

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:11:30 05/06/2020

    جاڭا جۇڭگو قۇرىلعاننان كەيىن، جۇڭگوشا ءدارى – دارمەك B تيپتى مي قابىنۋى، ماقاۋ، تۋبەركۋلەز، قول – اياق، اۋىز قۋىسى اۋرۋى، A ٴتيپتى H1N1 جۇقپالى تۇماۋدى ەمدەۋ جاعىندا بەلسەندى رول اتقاردى. 2003 – جىلى سارس اۋرۋى تارالعاندا، جۇڭگوشا ء دارى – دارمەكپەن ەمدەۋ ٴادىسى قىزۋدى قايتارۋ، اۋرۋدىڭ اسقىنۋىن تەجەۋ، ساقايۋ مولشەرىن جوعارىلاتۋ، ەمدەۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋ، اۋرۋدان قايتىس بولۋ مولشەرىن تومەندەتۋ، قوسانجار اۋرۋلاردى ازايتۋ سياقتى جاقتاردا ءونىمى كورنەكتى بولىپ، دۇنيە جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ تۇراقتاندىرۋىنا يە بولدى.

    جۇڭگوشا ەمدەۋ شيپاگەرلىگى – دارىگەرلىگى تاريحي دامۋ بارىسىندا سۇبەلى تابىستارعا قول جەتكىزىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ سالاماتتىعىنا عانا ەمەس، بۇكىل ادامزاتتىڭ دەنساۋلىق ىستەرىنە دە ماڭىزدى ۇلەس قوستى. ەلىمىزدىڭ ميڭ، چيڭ پاتشالىقتارى داۋىرىندە تاپقىرلانعان شەشەك اۋرۋىنان ساقتانۋ جونىندەگى «شەشەك ۆاكسيناسىن ەگۋ تەحنيكاسى» مەديتسيناداعى ساقتىق يممۋنيتەت ۆاكسيناسىن ەگۋدىڭ كوش باستاۋشىسى بولىپ، باتىسقا تەزدەن تارالىپ، اسا زور ىقپال تۋدىرىپ، تورتكىل دۇنيەدە شەشەكتى جويۋعا ۇلەس قوسقان. ارتەاننۋيندى بايقاۋدا دا جۇڭگوشا دارىگەرلىك كىتاپتارىنان شابىت العان. ول سان مىڭداعان ادامنىڭ ءومىرىن قۇتقارىپ قالدى.

    جۇڭگوشا ەمدەۋ شيپاگەرلىگى – دارىگەرلىگى جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنەن ساقتانۋ – تىزگندەۋدە ماڭىزدى رول اتقاردى

    ەلىمىز جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنە شالدىققانداردى قۇتقارۋ بارىسىندا، جۇڭگوشا ءدارى – دارمەك كورنەكتى ەمدەۋ ونىمدىلىگىن ايگىلەپ، ىندەتتەن ساقتانۋ – تىزگىندەۋ توسقاۋىل شايقاسىندا ماڭىزدى رول اتقاردى. تولىقسىز ساناققا قاراعاندا، بۇكىل ەل بويىنشا جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنە شالدىققان دەپ دياگنوز قويىلعاندار ىشىندە، 74 مىڭنان استام ادامعا جۇڭگوشا ءدارى – دارمەكتىڭ ىستەتىلۋى، %91.5؛ مۇنىڭ ىشىندە حۋبەي ولكەسىندە 60 مىڭنان استام ادامعا جۇڭگوشا ٴدارى – دارمەكتىڭ ىستەتىلۋى %90.6 بولعان. كلينيكالىق ەمدەۋ ونىمدىلىگىن باقىلاۋعا قاراعاندا، جۇڭگوشا ءدارى – دارمەكتىڭ جالپى ونىمدىلىگى %90 تەن اسقان. وسى كورنەكتى ونىمدىلىككە ەل ء ٴىشى – سىرتى جاپپاي نازار اۋداردى جانە بەلسەندى باعا بەردى، ەمدەۋ بارىسىندا بۇقارا جۇڭگوشا ٴدارى – دارمەككە شۇعىل سۇرانىس تانىتتى، اۋاشالانعان ناۋقاستار جۇڭگوشا ءدارى – دارمەكتىڭ العاشقى مەزگىلىندە پايدانىلۋىن ءۇمىت ەتتى، جەڭىل ناۋقاستىڭ %90 ى جۇڭگوشا ءدارى – دارمەك ىستەتۋگە پەيىلدىلىك بايقاتتى، سالماقتى ناۋقاسقا شالدىققانداردىڭ %80 ى جۇڭگوشا شيپاگەرلىك پەن باتىسشا شيپاگەرلىكتى سايكەستىرىپ ەمدەۋگە پەيلدىلىك تانىتتى، اماليات جۇڭگوشا ەمدەۋ شيپاگەرلىگى – دارىگەرلىگىنىڭ وسى رەتكى ىندەتتەن ساقتانۋ – تىزگىندەۋدە ەرەكشە ابزالدىعىنىڭ نەگىزىنەن مىنا ءتورت جاقتان بەينەلەنەتىندىگىن دالەلدەدى.

    اۋرۋدىڭ باستاپقى مەزگىلىندەگى بەلگىلەرىن جاقسارتتى. جاقىن جۋىسقانداردى جۇڭگوشا ءدارى – دارمەك ارقىلى «اۋرۋدان ساقتاندىرۋدا» جۇڭگوشا ء دارى – دارمەكتەن پايدالانىپ ورگانيزمدى رەتكە ءتۇسىرىپ، ناۋقاستىڭ اۋرۋعا قارسىلىق قۋاتىن ارتتىرىپ، ۆيرۋسقا قارسى تۇرىپ، اۋرۋدىڭ بەتىن قايتارىپ، اۋرۋدىڭ تۋىلۋىن تومەندەتتى نەمەسە اۋرۋدىڭ تۋىلماۋىن جۇزەگە اسىردى. ال قىزعاندار جونىنەن العاندا سول ادامنىڭ جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنە شالدىققانىن جوققا شىعارۋعا بولمايدى. ەندەشە جۇڭگوشا دايىن دارىلەر ۆيرۋسپەن ينفەكسيالانۋدان پايدا بولعان قابىنۋدى تەجەۋ رولىنا يە بولىپ، اۋرۋعا توپتىق شالدىعۋدىڭ مولشەرىن تومەندەتە الدى.

جاۋاپتى رەداكتور: جازيرا بولاتباي قىزى