حالىقتىق ادەبيەت - كوركەمونەردىڭ ومىرشەڭدىگى جونىندە

  • كەلۋ قاينارى: ىلە گازەتى
  • 03:28:19 14/08/2020

    اۋىل - التىن بەسىك، كەنىشتى مەكەن. جۇڭگو حالىقتىق ادەبيەت - كوركەمونەرشىلەر قوعامى «حالىقتىق ادەبيەت - كوركەمونەر مەكەنىن» تياناق ەتىپ، بۇكىل ەل كولەمىندە ونى كوركەيتۋ قىزمەتىن ۇزدىكسىز ىشكەرىلەي ورىستەتىپ، حالىقتىق ادەبيەت - كوركەمونەردىڭ ۇلگىسىن تۇتاس تۇلعالىق كادەگە جاراتىپ، سارالاپ، سۇرىپتاپ، حالىقتىق ادەبيەت - كوركەمونەردىڭ وسى زامانعى تۇرمىسپەن بايلانىسىن قويۋلاتىپ، ادامداردىڭ مادەنيەتكە دەگەن ىقىلاسى مەن سەنىمىن بەكەمدەپ، جەرگىلىكتى مادەنيەت ماركاسىن جەتىلدىرە ءتۇستى. يۇيگۇڭنىڭ تاۋدى كوشىرۋى حىنان ولكەسىنىڭ جيۋان دەگەن جەرىنەن تارالعان حيكايا، ال وسىنداعى جەرگىلىكتى پارتكوم، ۇكىمەت مادەنيەت مەرەكەسى، ۇلتتىق سالت ـ سانا كوركەمونەر كورمەسى، مادەنيەت كىتاپ بازارى سياقتى جەلىلەس قيمىلداردى جاسامپازدىقپەن ۇيىمداستىرىپ، يۇيگۇڭنىڭ تاۋ كوشىرۋ مادەنيەتىن زەرتتەۋ مەن پارتيا قۇرىلىسى قيمىلىن، پارتيالى كادرلاردى تاربيەلەۋدى جاندى ۇشتاستىرىپ، جەتىستىكتەردى وندىرگىش كۇشكە اينالدىرىپ جانە قولدانىپ، جالپىلاستىرىپ يۇيگۇڭنىڭ تاۋدى كوشىرۋ رۋحىن اسقاقتاتا ءتۇستى. حىبەي ولكەسىندە سان عاسىرلىق تاريحى بار نيچيۋ اۋدانىنداعى ماۋسىمنىڭ جەتىنشى جاڭاسى كۇنگى (ەسكى جىل ەسەبى بويىنشا شىلدە ءتۇنى) ۇلتتىق سالت - سانا مادەنيەتى وزىندىك ەرەكشەلىككە باي بولىپ، جەرگىلىكتى بۇقارا ٴار جىلى 7 - ايدا بۇتحانا جارمەنكەسى، شەبەر بويجەتكەندەردىڭ سامۇرىقتىڭ سۋرەتىن كەستەلەۋى سىندى الۋان مازمۇنداعى ۇلتتىق سالت - سانا قيمىلدارىن وتكىزىپ، شىلدەنىڭ جەتىنشى جاڭاسى كۇنگى سالت - سانا مادەنيەتىن تۇتاس تۇلعالىق جاقتان كادەگە جاراتىپ، رەتكە ءتۇسىرىپ كەلەدى. «ءبىزدىڭ مەرەكەمىز بولعان ماۋسىمنىڭ جەتىنشى جاڭاسى كۇنگى سالت - سانا كورمەسى جانە مادەنيەت تالقى مىنبەرىنىڭ» وتكىزىلۋى شىلدەنىڭ جەتىنشى جاڭاسى كۇنگى سالت - سانا مادەنيەتىنىڭ مازمۇنىن ونان ارى بايىتىپ، كوپتەگەن جاستاردى رومانتيكالى ٴداستۇرلى مەرەكەگە قاتىناسۋعا باۋراپ، مادەنيەت مۇراتتاستىعىن نىعايتۋمەن بىرگە، جەرگىلىكتى ورىننىڭ مادەنيەت ساياحاتىنىڭ دامۋىن جەبەي تۇسكەن.

    ٴداۋىردىڭ دامۋىنا ىلەسۋ كەرەك

    «ءبىر ٴداۋىردىڭ وزىنە حاس ادەبيەت ـ كوركەمونەرى، بوگەنايى بولەك داۋىرلىك رۋحى بولادى». حالىقتىق ادەبيەت - كوركەمونەرگە مۇراگەرلىك ەتۋ، دامىتۋدا داۋىرمەن بىرگە العا باسىپ، قازىرگى زامان تۇرمىسىن بەينەلەپ، وسى زامانعى رۋحتى سومداۋ كەرەك. حالىقتىق ادەبيەتتى الار بولساق، حالىق ەرتەگىلەرى، ولەڭ - جىرلار، ەپوستار، ماقال - ماتەلدەر، ميفتەر، اڭىزدار، ت.ب. ۇرپاقتان – ۇرپاققا، حالىقتان - حالىققا تارالىپ كەلەدى، اڭگىمە ايتۋ، تىڭداۋ بولسا بۇقارانى تاربيەلەيتىن، وتباسى سالتىنا مۇراگەرلىك ەتۋدى ۇشتايتىن تاماشا ءتاسىل سانالادى. نەشە ون جىلدان بەرى جۇڭگو حالىقتىق ادەبيەت - كوركەمونەر قوعامى حالىقتىق كوركەمونەردىڭ دامۋىن بەلسەنە جەبەپ، حالىقتىق ادەبيەت سىندى «ٴۇش جيناق» قۇراستىرىپ، جۇڭگو حالىقتىق مادەنيەت مۇرالارىن قۇتقارۋ ينجەنەرياسىن ورىستەتىپ، قۇندى مادەني جازبالاردى ساقتاپ قالدى. جاڭا داۋىردە «جۇڭگو حالىق ادەبيەتىنىڭ حروستيماسىن» باسپادان شىعارۋ ينجەنەرياسىن ىسكە اسىرىپ، جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ٴداستۇرلى مادەنيەتىنە مۇراگەرلىك ەتتى جانە دامىتتى.

    بۇل كۇندەرى حالىقتىق ادەبيەتىنىڭ بەينەلەۋ ءتاسىلى الۋان ءتۇرلى. «جۇڭگو حيكاياسىن ايتۋ مەرەكەسىن» مىسالعا الار بولساق، اڭگىمە جاسامپازدىعى جانە اڭگىمە جارىسى ارقىلى ٴداۋىر ٴمانىن بەينەلەيتىن جاڭا تۋىندىلاردى جاراتۋعا دەم بەرىلىپ، بالالار اڭگىمە ٴماجىلىسى، ستۋدەنتتەر اڭگىمە ٴماجىلىسى سياقتى جەلىلەس ارناۋلى قيمىلدار ارقىلى جاستار مەن ورەندەر حيكاياسىن جاراتاتىن دارىندىلار تاربيەلەنۋدە.

جاۋاپتى رەداكتور: گۇلدەن ماقسات قىزى