ەرىكتى ٴتىلشى حۋا يانميڭ حابارلايدى. 11 ـ ايدىڭ 27 ـ كۇنى شاپشال سىبە اۆتونوميالى اۋدانى شاپشال قالاشىعى انديڭ قىستاعى كوكونىس كاسىپتىك سەلبەستىك كووپەراتيۆىنىڭ ەگىمشىلىك بازاسىندا ٴبيدايىق، جالبىز سياقتى كوپ ٴتۇرلى داقىلدار جايقالا ٴوسىپ، كوكونىس ەگەتىن ديقاندار تەرۋ، قوراپتاۋ، تاسىمالداۋ جۇمىسىمەن ابىگەر بولىپ، ناق مايداندا مول ٴونىم الۋدىڭ قاربالاس كورىنىسى جارىققا شىقتى.
انديڭ قىستاعى كوكونىس كاسىپتىك سەلبەستىك كووپەراتيۆىنىڭ القا باستىعى ۋان داچۇن بىلاي دەپ تانىستىردى: ”سەلبەستىك كووپەراتيۆىندە 85 قىس ماۋسىمىندا ٴونىم الاتىن جوعارى ولشەمدى جىلىجاي جانە 15 دوعاشا جىلىجاي بار بولىپ، مەزگىلسىز كوكونىس ەگۋ جاعدايى قالىپتاسىپ، جەتىلدىرىلگەن، ەگىلگەن ەرەكشە كوكونىس تۇرلەرى 10 نان استى، قازىر كوكونىستەردىڭ بارلىعى شوعىرلى جيناۋ مەزگىلىنە ٴوتتى، ٴار كۇنى قىرۋار جاڭا كوكونىس جەر - جەردەگى بازارلارعا جونەلتىلەدى“.
ەگىمشىلىك ۇستانىمىنا ايالداعاندا، ۋان داچۇن بىلاي دەدى: ”سەلبەستىك كووپەراتيۆى قۇرىلعان العاشقى مەزگىلدەن باستاپ، ٴبىز ەكولوگيالىق ەگىمشىلىكتىڭ وزەكتى ۇستانىمىنا باستان ـ اياق تاباندى بولىپ، تۇگەلدەي اۋلا تىڭايتقىشىن قولدانىپ، ەگۋدىڭ وزىندىك قۇنىن ٴونىمدى تومەندەتۋمەن بىرگە، توپىراق قۇرىلىمىن ۇزدىكسىز جاقسارتىپ، توپىراقتىڭ قۇنارلىلىعىن ارتتىردىق“.
ۇعىسۋعا قاراعاندا، انديڭ قىستاعىنىڭ كوكونىس كاسىپتىك سەلبەستىك كووپەراتيۆى كوكونىستىڭ ساپاسىنا كەپىلدىك ەتۋ ٴۇشىن تۇتاس بارىستىق ولشەمدەندىرىپ ەگۋ، باسقارۋ جۇيەسىن ورناتىپ، تۇقىم سۇرىپتاۋ، مايسا جەتىلدىرۋ، سۋارۋ، دەرت ـ دەربەزدەن، زياندى جاندىكتەردەن ساقتانۋ جانە ونى تىزگىندەۋگە دەيىن، ٴاربىر بۋىندا كاسىپتىك ـ تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەر جەتەكشىلىك ەتەدى ەكەن.
انديڭ قىستاعىنىڭ ەكولوگيالىق كوكونىسىن ٴتىپتى دە كوپ وتباسىنا جەتكىزۋ ٴۇشىن سەلبەستىك كووپەراتيۆى ٴۇرىمجى، قۇلجا قالاسى سياقتى قالالارداعى ٴىرى اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرى ساۋدا بازارلارىندا كوكونىستى پارشا ساتۋ، تولايىم ساتۋ دۇكەندەرىن قۇردى. سونىمەن بىرگە، جەرگىلىكتى ورىنداعى كوپتەگەن كاسىپورىندارمەن ۇزاق ۋاقىت زاتپەن قامداۋ كەلىسىمىنە قول قويىپ، جەلىدە الدىن الا زاكاز بەرۋ، جەلىدەن تىس جەتكىزۋ سىندى قىزمەت وتەۋ ۇلگىسىن اشتى. ساناققا قاراعاندا، بۇل كووپەراتيۆ ٴار ايدا بازاردى 40 توننادان استام كوكونىسپەن قامداپ، جىلدىق ساتۋ سوماسىن 6 ميلليون يۋاننان اسىرعان. ەرەكشە كوكونىس ەگۋ كاسىبى سەلبەستىك كووپەراتيۆىنىڭ كولەمدەنىپ دامۋىن جۇزەگە اسىرۋمەن بىرگە، 50 نەشە قىستاق تۇرعىنىنىڭ جۇمىسقا ورنالاسىپ، كىرىسىن ارتتىرۋىنا دەم بەردى.
انديڭ قىستاعىنداعى كوكونىس جىلىجايى بۇرىنعى ٴداستۇرلى ەگىمشىلىكتەن قازىرگى ەكولوگيالىق ەگىمشىلىككە، ودان كولەمدەندىرىپ دامىتۋعا دەيىن؛ جالاڭ جەلىدەن تىس ساتۋدان ”جەلىدەن تىس دۇكەن + ساۋدا سارايلارىن، ەرەن بازارلاردى ٴتۇيىلىستىرۋ + جەلىدەن تىس جەتكىزۋ“ سىندى كوپ نەگىزدى ۇلگىگە دەيىن كوكونىس كاسىپ سالاسى دا ۇزدىكسىز تۇرلەنىپ، جاڭارىپ كەلەدى. بولاشاقتا بۇل سەلبەستىك كووپەراتيۆى ەگىمشىلىك كولەمىن ۇزدىكسىز كەڭەيتىپ، ٴتىپتى دە كوپ ساپالى ەرەكشە كوكونىس تۇرلەرىن ەنگىزىپ، كاسىپ تىزبەگىن ۇزارتىپ، كوكونىستى جىنتىكتەي مانەرلەۋ، سەيىلدەي ٴجۇرىپ كوكونىس ٴۇزۋ سياقتى نىسانداردى دامىتىپ، ەكولوگيالىق كوكونىس كاسىبىن اۋىل ـ قىستاقتى گۇلدەندىرۋدىڭ قۇدىرەتتى قوزعالتقىشىنا اينالدىرىپ، شاپشال ەرەكشە كوكونىسىنىڭ ٴتىپتى دە الىسقا تارالىپ، ٴتىپتى دە كوپ ادامنىڭ يگىلىككە كەنەلۋىنە مۇمكىندىك جاسايدى.
سۋرەتتە: ديقاندار كوكونىس ۇزۋدە. سۋرەتتى حۋا يانميڭ تۇسىرگەن