ٴوز ٴتىلشىمىز لۋ جۇڭ، حۋاڭ جيڭ، ەرىكتى ٴتىلشى مۇياسسار

 ”14 ـ بەسجىلدىقتان“ بەرى  ىلە وبلىسى شينجياڭ ەركىن ساۋدا سىناق رايونى قۇرىلىسى، شەكارا وتكەلدەرىنىڭ يقۋاتىن جوعارىلاتۋ، كاسىپ سالاسى شوعىرىن جەتىلدىرۋ سياقتى ٴتۇيىندى مىندەتتەردى مىقتاپ يگەرىپ، جوعارى دەڭگەيدە سىرتقا ەسىك اشۋدى جاپپاي ىلگەرىلەتىپ، جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى وزەكتى رايونىنىڭ ماڭىزدى تىرەگى سىندى ستراتەگيالىق ورنىن ۇزدىكسىز بەكەمدەپ، تۇزىمدە جاڭالىق اشۋدى جەتەكشى، سيفرلاندىرۋ ارقىلى قۋات ۇستەۋدى قوزعاۋشى كۇش، كوپ نەگىزدى بازاردى باعدار ەتكەن سىرتقا ەسىك اشۋدىڭ جاڭا جاعدايىن جەدەل قالىپتاستىردى. ”15 - بەسجىلدىققا“ كوز جىبەرسەك، ىلە وڭىرلىك ورىن، ساياسات جانە وتكەل سىندى قاباتتاسقان باسىمدىلىقتى ونان ارى ۇلعايتىپ، شينجياڭنىڭ ازيا - ەۆروپا التىن ارناسى مەن باتىسقا ەسىك اشۋدىڭ الدىڭعى شەبىن  قۇرۋ جالپى تۇلعالىق ورنالاستىرۋىن ارقاۋ ەتىپ، ەركىن ساۋدا سىناق رايونىنىڭ قورعاس اۋماعى قۇرىلىسىن جوعارى ولشەممەن ىلگەرىلەتىپ، ىلە كاسىپ سالاسى سەلبەستىك باقشا رايونىنىڭ دامۋىن جەدەلدەتىپ، اشىق تۇعىر سەلبەستىك مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، ”زەردەلى وتكەلدى“ بەلسەنە تۇلعالاپ، سىرتقا باعىتتالعان ەرەكشە باسىمدىققا يە كاسىپتەردى جەتىلدىرىپ جانە زورايتىپ، قازاقستان سياقتى توڭىرەكتەگى ەلدەرمەن جانە رايوندارمەن ناقتى سەلبەستىكتى تەرەڭدەتىپ، ەكونوميكالىق كاسىپ كۇيىنىڭ ارنا ەكونوميكاسىنان شەكارا وتكەلى ەكونوميكاسىنا، كاسىپ سالاسى ەكونوميكاسىنا، توراپ ەكونوميكاسىنا قاراي تيپ جاڭالاپ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋدى بار كۇشپەن ىلگەرىلەتتى.

شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدانىڭ قارقىنى تەزدەپ، سيفرلى ساۋدا ەۆروپا - ازياعا تۇتاستى 

12 - ايدىڭ 5 - كۇنى قورعاس شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدا كاسىپ سالاسى باقشاسىندا قاربالاس جاعداي جارىققا شىقتى: شەكارا اتتاعان جۇك اۆتوموبيلدەرى قاز - قاتار ٴتىزىلىپ، تيەۋىش ماشينالار جۇكتەردى تيەۋ - ٴتۇسىرۋدىڭ قاربالاستىعىنا ٴتۇستى، جۇمىسشىلار قامبالار مەن ۆاگونداردىڭ اراسىندا ارلى - بەرلى قايشالىسىپ، تاپسىرىستى سالىستىرۋ، بەلگى جاپسىرۋ جانە تاسىمالداۋ جۇمىستارىن قاربالاس ىستەدى. توپ - توپ ٴۇي جيھازدارى، ٴۇي ەلەكتر جابدىقتارى جانە كۇندەلىكتى تۇتىنۋ بۇيىمدارى تولىعىمەن قوراپتالىپ، قازاقستان، وزبەكستان قاتارلى ەلدەرگە جەتكىزىلۋ الدىندا تۇر.

2022 ـ جىلى 11 ـ ايدا ىلە وبلىسى مەملەكەت دارەجەلى شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدا جالپىلىق سىناق رايونىن قۇرۋدى ٴساتتى بەكىتۋدەن وتكىزىپ، جەرگىلىكتى ورىننىڭ شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدا كاسىپ سالاسىنىڭ دامۋىنا پارمەندى قوزعاۋشى كۇش ۇستەدى. بيىل 1 ـ ايدان 10 ـ ايعا دەيىن، قورعاس كەشەندى قورعامالى باجى رايونىنان شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدا بويىنشا ەكسپورت ەتىلگەن جولداما مولشەرى 16 ميلليون 670 مىڭ داناعا جەتىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %78 ارتتى، بۇل تاۋارلار دەنساۋلىق ساقتاۋ بۇيىمدارى، بەزەنۋ بۇيىمدارى، ويىنشىق، زەردەلى تاقپا بۇيىمدار سياقتى كوپتەگەن ٴوتىمدى ونىمدەردى قامتىدى.

قورعاس جۇڭگۋاڭجىدا حالىقارالىق ساۋدا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ زات ساقتاۋ قامباسىندا زاتتى رەتتەۋ، سورەگە شىعارۋ، قوراپتاۋ جۇمىستارى قاربالاس، ٴتارتىپتى جۇرىلۋدە. شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدا جولدامالارىن تولتىرا تيەگەن جۇك اۆتوموبيلدەرى كەشەندى قورعامالى باجى رايونىنان ىركەس - تىركەس شىعىپ، ورتا ازياعا، ٴتىپتى، ەۆروپا بازارىنا تىكە تارتۋدا. 2023 - جىلى ىرگە تەپكەننەن بەرى قورعاس شەكارا وتكەلىنىڭ كەمەلدەنگەن نەگىزدىك قۇرىلعىلارى مەن جوعارى ٴونىمدى كەدەننەن وتۋگە قىزمەت وتەۋىنە سۇيەنگەن بۇل سەرىكتەستىكتىڭ ٴوندىرىسى ٴۇرتىس تەز قارقىنمەن ارتتى. بيىل جىل باسىنان قازىرگە دەيىنگى شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدانىڭ ەكسپورت سوماسى 3 ميلليارد دوللاردان اسىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن 3 ەسە ارتتى.

”ٴبىزدىڭ كاسىبىمىز ورتا ازياداعى بەس ەلدىڭ، رەسەيدىڭ، سونداي - اق ەۆروپانىڭ بازارىن قامتىعان. ەۆروپاعا ەكسپورت ەتىلەتىن ونىمدەردىڭ ٴتۇرى كۇن سايىن مولايىپ، ارتۋ قارقىنى تەز بولدى؛ ورتا ازيا مەن رەسەيگە باعىتتالعان ونىمدەرىمىزدىڭ قۇرىلىمى دا ۇزدىكسىز جاڭالانىپ، ورتا، جوعارى دەڭگەيلى ونىمدەردىڭ سالىستىرماسى بىرتىندەپ جوعارىلاۋدا“، - دەدى سەرىكتەستىكتىڭ ورىنباسار باس ديرەكتورى جياڭ يۇڭ.

شينجياڭ ەركىن ساۋدا سىناق رايونىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى رەتىندە، قورعاس اۋماعى ”ٴبىر بەلدەۋ، ٴبىر جول“ ورايىن مىقتى يگەرىپ، شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدانى سىرتقى ساۋدانى جەبەپ، تيپ جاڭالاپ، دارەجەنى جوعارىلاتۋداعى شەشۋشى قوزعالتقىش ەتىپ، تاراتۋ ورتالىعى، باقىلاۋ - باسقارۋ، تەكسەرۋ ورتالىعى، حالىقارالىق پوچتا جولدامالارىن اۋىستىرۋ پۋنكتى سياقتى تۇعىرلاردىڭ يقۋاتىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، جەلىدە شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدا الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ تۇعىرىن قۇرىپ، كاسىپورىنداردى شوعىرلاندىرۋ - تاراتۋ، بىرىكتىرىپ قوراپتاۋ، كەدەنگە مالىمدەۋ، تەكسەرۋ ٴبىر تۇلعالانعان قولايلى قىزمەت وتەۋمەن قامدادى. 

”شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدا كاسىپ باقشاسى 9610، 9710، 9810، 1210 سياقتى شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدانى كەدەنگە مالىمدەۋ ۇلگىسىمەن جاپپاي قامتۋدى جۇزەگە اسىردى، كاسىپورىندار قامبادا ساقتاۋ، زات اينالىمى، كەدەنگە مالىمدەۋدە ٴبىر بەكەتتىك قىزمەت وتەۋدەن يگىلىكتەنىپ، اينالىم ونىمدىلىگى مەن وزىندىك قۇندى مەڭگەرۋ كورنەكتى جاقساردى. 2026 ـ جىلى سەرىكتەستىگىمىز ٴىرى تۇرپاتتى جابدىقتاردى ەكسپورت ەتۋ كاسىبىن ٴتۇيىندى كەڭەيتۋدى جوسپارلادى“، - دەدى جياڭ يۇڭ.

شەكارا وتكەلى ەكونوميكاسىنىڭ ومىرشەڭدىك كۇشى جەتكىلىكتى بولدى، كاسىپ سالاسى   شوعىرلانىپ، دارەجەسىنىڭ جوعارىلاۋىن جەبەدى 

سول كۇنى قورعاس كەشەندى قورعامالى باجى اۋماعىنداعى قورعاس جيانيۋان استىق ـ ماي عىلىم ـ تەحنولوگيا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ ٴوندىرىس سەحىندا شىت جاڭا زىعىردان ازىقتىق ماي ٴوندىرۋ جەلىسى قۇراستىرىلىپ بولىپ، سىناق رەتىندە ٴوندىرۋ جانە ەڭ سوڭعى رەتتەۋ كەزەڭىنە ٴوتتى.

سەرىكتەستىك وڭىرلىك باسىمدىلىقتان پايدالانىپ، قازاقستاننان زىعىر يمپورت ەتىپ، كىلەڭ فيزيكالىق ماي تارتۋ تەحنولوگياسىنان پايدالانىپ زىعىر مايىن ٴوندىردى. ”11 - ايدىڭ 20 - كۇنى سىناق رەتىندە وندىرىسكە قوسىلعاننان بەرى اياق الىسى ٴساتتى بولدى، مەجەمەن وسى جىل ىشىندە رەسمي وندىرىسكە قوسىلادى. جاپپاي وندىرىسكە قوسىلعاننان كەيىن كۇنىنە 150 توننا شيكىزاتتى ٴبىر جاقتى ەتىپ، جىلدىق ٴونىم قۇنى 100 ميلليون يۋانعا جەتەدى“، - دەدى سەرىكتەستىكتىڭ جاۋاپتىسى ليۋ گوچياڭ.

تاياۋ ماڭداعى قورعاس حۋاندي نۋانتۇڭ عىلىم - تەحنولوگيا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ سەحىندا قالىپ ماشيناسىنىڭ مەحانيكالىق بىلەگى ماتەريالدى دالمە - ٴدال جەتكىزىپ، اليۋمين تاقتاسى لەزدە قالىپتاستى؛ دانەكەرلەۋ اۋماعىندا وت ۇشقىندارى شاشىراپ، جۇمىسشىلار جىلۋ تاراتۋ جاپىراقشاسى مەن شوعىرلى جىلۋمەن قامداۋ قۇبىرىن دانەكەرلەۋدە. جىجياڭنان كەلگەن وسى كاسىپورىن قورعاستىڭ ورتا ازيا بازارىنا تۇتاساتىن قاقپا باسىمدىلىعىن كوزدەپ وسى ارادان زاۆود قۇرىپ، اليۋمين رادياتور ٴوندىردى. ”قازىر سىناق رەتىندە ٴوندىرۋ ٴساتتى بولدى، ورتا ازياداعى 5 ەلدەن ٴبىرتالاي تاپسىرىس قابىلدادىق. ٴبىز تەزدەن سىناق جۇرگىزىپ، ەرتەرەك جاپپاي وندىرىسكە قوسۋعا قۇلشىنۋدامىز. كەلەر جىلى 2 ٴوندىرىس جەلىسىن تىڭنان اشۋدى ٴارى الۋمين قازان سياقتى ونىمدەردى ٴوندىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز“، - دەدى ٴوندىرىس زاۆودىنىڭ باستىعى جوۋ جىيۇڭ تولىق سەنىممەن.

2020 - جىلى 9 - ايدا مەملەكەتتىك كەڭەس قورعاس كەشەندى باجىسىز اۋماعىن قۇرۋدى بەكىتىپ، ”اشۋ رايونى + كەشەندى باجىسىز اۋماق + سايكەستى رايون“ سىندى ٴۇش ٴتۇرلى ساياسات قاباتتاسقان باسىمدىلىقتان يگىلىكتەنىپ، باجىسىز وڭدەۋ، زات اينالىمى جانە قىزمەت وتەۋدى ٴتۇيىندى دامىتتى. جوعارى دەڭگەيدەگى ەسىك اشۋ جانە جوعارى ساپالى دامۋ نىساناسىن ارقاۋ ەتىپ، كەشەندى باجىسىز اۋماق ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋدى ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، جاڭا كاسىپ كۇيىن جەتىلدىرىپ، قىزمەت كورسەتۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتىپ، دامۋ تاماشا جاعدايىن قالىپتاستىردى.

”ٴبىز شەكارا وتكەلى مەن ارنانى تايانىش ەتىپ، كاسىپ سالاسى مەن تۇعىردى كۇش سالا كۇشەيتتىك. ساۋداگەر شاقىرۋدا شەكارا اتتاعان ەلەكتروندى ساۋدا، يمپورت ەتىلگەن اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن مانەرلەۋ، وسى زامانعى زات اينالىمى، ەلەكتروندىق ينفورماتسيا سياقتى سالالارعا ٴتۇيىندى نازار اۋدارىپ، دالمە ـ ٴدال ساۋداگەر شاقىرۋ جانە كاسىپ تىزبەگى ارقىلى ساۋداگەر شاقىرۋدى العا قويىپ، كاسىپ سالاسىنىڭ شوعىرلانۋىن العاشقى ادىمدا قالىپتاستىردىق. كەلەسى قادامدا شارۋاشىلىق ـ ساۋدا ورتاسىن ۇزدىكسىز ساپالىلاندىرىپ، نەگىزدىك قۇرىلعىلاردى كەمەلدەندىرىپ، فينانس، زاڭ، دارىندى سياقتى سايكەستى قىزمەت وتەۋدى جوعارىلاتىپ، كەشەندى باجىسىز اۋماقتى جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋىندەگى ماڭىزدى يمپورت ـ ەكسپورت مانەرلەۋ بازاسى جانە ساۋدا، زات اينالىمى ورتالىعى ەتىپ قۇرىپ شىعۋعا قۇلشىنامىز“، - دەدى كەشەندى باجىسىز اۋماق الەۋمەتتىك ىستەر ٴبولىمىنىڭ باستىعى ليۋ جيڭجيڭ. 

كاسىپورىندار تيپىن وزگەرتىپ، قوزعاۋشى كۇش ۇستەدى، وڭىرلەر بىرلەسىپ جاڭا بيىك قالىپتاستىردى 

قورعاس ەكونوميكالىق اشۋ رايونىنداعى شينجياڭ حىڭتاي توقىماشىلىق شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ توقىماشىلىق سەحىندا بۇكىلدەي اۆتوماتتى زەردەلى قولعاپ ماشيناسى جوعارى جىلدامدىقپەن اينالىپ، جىبەك جىپتەردى توقۋدا؛ جەلىمدەۋ سەحىندا قولعاپتىڭ رەڭى تەڭشەلىپ، ساپاسى تىڭعىلىقتى مەڭگەرىلىپ، جۇمىسشىلار ساپاسىن تەكسەرىپ قوراپتاۋدا. بۇل ونىمدەر قورعاس وتكەلى ارقىلى رەسەي، قازاقستان، وزبەكستان سياقتى ەلدەردىڭ بازارىنا ساتىلادى.

شينجياڭ حىڭتاي توقىماشىلىق شەكتى سەرىكتەستىگى 2023 ـ جىلى 5 ـ ايدا قۇرىلعان، قورعانۋ قولعابى، جەلىمدەلگەن قولعاپ، ماقتا ٴجىپ سياقتىلاردى وندىرەتىن تۇتاس كاسىپ تىزبەگىندىك كاسىپورىن، ونىمدەرىنىڭ %80 تەن استامى ورتا ازيا، رەسەي سياقتى جەرلەرگە ەكسپورت ەتىلەدى. العاش قۇرىلعان كەزدە 2 جەلىمدەۋ جەلىسى، 2 ٴجىپ ٴيىرۋ جەلىسى جانە 800 دانا توقىما ماشيناسى سەپتەلدى، كۇنىنە شامامەن 400 مىڭ جۇپ قولعاپ وندىرەدى؛ بيىل جاڭادان 2 جەلىمدەۋ جەلىسى، 6 ٴجىپ ٴيىرۋ جەلىسى جانە 1000 دانادان استام توقىما ماشيناسى قوسىلدى، كۇندىك ٴونىم مولشەرى ٴبىر ميلليون جۇپ قولعاپتان استى.

”2025 - جىلدىڭ باسىندا سەرىكتەستىگىمىز زەرتتەۋ - اشۋ ۇجىمىن قۇرىپ، تۇرلىشە بازارلارعا باعىتتاپ، تولقىن بەدەرلى كوگىلجىم ٴتۇستى قولعاپ، جۇنمەن جيەكتەلگەن ٴتۇبىت قولعاپ سياقتى 50 ٴونىم ٴتۇرىن اشتى. الدا ٴوندىرىس قۋاتىن ۇزدىكسىز كەڭەيتىپ، جىلدىق ٴونىم قۇنىن ٴبىر ميلليارد يۋانعا جەتكىزۋ نىساناسىنا قاراي قادام تاستاماقشىمىز“، ـ دەدى سەرىكتەستىكتىڭ جاۋاپتىسى ليۋ حۇي.

قورعاس اۋدانى باستاماشى كاسىپورىنداردىڭ تيپ جاڭالاۋىن جەتەكشى ەتىپ، ەكونوميكانىڭ وتكەل ەكونوميكاسىنا، كاسىپ سالاسى ەكونوميكاسىنا قاراي ىشكەرىلەي بۇرىلىس جاساۋىن ىلگەرىلەتۋدە. ”ٴبىز ٴتۇيىندى كاسىپورىندارعا باعىتتاپ، ’ٴبىر كاسىپورىنعا ٴبىر شارا‘ ٴتۇزىمىن اتقاردىق، مىسالى، حىڭتاي توقىماشىلىق كاسىپورنىنىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتىپ، كولەمىن كەڭەيتۋ، كولەمنەن جوعارى كاسىپورىندار ساناق مالىمەت قامباسىنا ەنگىزۋ، تيجارات كولەمىن وزگەرتۋ سياقتى شەشۋشى ماسەلەلەرىن سايكەستىرىپ شەشىپ، ونىڭ ٴونىمدى ٴساتتى كەڭەيتۋىن قامتاماسىز ەتتىك. بولاشاقتا ’ماپەلەۋ ۇلگىسىندەگى‘ قىزمەت وتەۋدى ۇزدىكسىز تەرەڭدەتىپ، جوعارى، تومەنگى اعارداعى كاسىپورىنداردى شوعىرلاندىرىپ، قورعاس اۋدانىن وڭىرلىك ىقپالعا يە كاسىپ تۇعىرى ەتىپ قۇرىپ شىعامىز“، - دەدى قورعاس اۋدانى مەملەكەتتىك وسى زامانعى اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپ باقشاسى رايونىنىڭ قارجى قوسۋدى جەبەۋگە قىزمەت وتەۋ ورتالىعىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى حان يۋەجياۋ.