تىلشىلەرىمىز جاۋ شياۋفاڭ، ٴلادينا، ەرىكتى ٴتىلشى فىڭ حايسىن
ىلە وبلىسى ”ارنايىلاندىرىلعان، كەمەلدەندىرىلگەن، ەرەكشەلەندىرىلگەن، جاڭاشالاندىرىلعان“ كاسىپورىنداردى جەتىلدىرۋدى كاسىپ سالاسىنىڭ تيبىن وزگەرتىپ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋدىڭ، وڭىرلىك ەكونوميكانىڭ ومىرشەڭدىك كۇشىن جانداندىرۋدىڭ ماڭىزدى تۇتقاسى ەتىپ، ساياساتتىق جەتەكتەۋ، دالمە - ٴدال قىزمەت وتەۋ، فاكتورلارمەن قامتاماسىز ەتۋ سياقتى شارالار ارقىلى جاڭالىق اشۋ قۋاتى كۇشتى، تولىسۋى جاقسى ٴبىر توپ ورتا، شاعىن كاسىپورىنداردىڭ جەدەل جەتىلۋىنە دەم بەرىپ، بۇكىل وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا جەتەكشىلىك ەتەتىن جالىندى كۇشكە اينالدىردى.
تاياۋدا ىلە تيان - ي اۋىل شارۋاشىلىق شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ ٴوندىرىس سەحىندا جۇمىسشىلار بازارعا شىعارىلۋ الدىندا تۇرعان جاس كۇيىندە قوراپتالعان ٴبىر توپ جۇگەرى ونىمدەرىن جەدەل ٴبىر جاقتى ەتىپ، شيكىزاتىن سۇرىپتاۋدان جاس كۇيىندە قوراپتاۋعا دەيىنگى تۇتاس بارىستى جوعارى ٴونىمدى ٴارى ەگجەي ـ تەگجەيلى جۇرگىزىپ جاتتى. 2020 - جىلى قۇرىلىپ وندىرىسكە قوسىلعان وسى كاسىپورىن ٴدامدى جۇگەرى ەگىمشىلىگى مەن ونى مانەرلەۋدى نەگىزگى تيجارات كاسىبى ەتكەن، بۇل كۇندەرى كولەمدەنگەن ەگىمشىلىك بازاسىن قالىپتاستىرىپ، ونىمدەرىن بۇكىل ەلدىڭ جەر ـ جەرىنە ساتۋدا.
سۋرەتتە: شينجياڭ شينشۋاي ازىق ـ تۇلىك عىلىم ـ تەحنولوگيا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ ٴوندىرۋ، مانەرلەۋ سەحى.فىڭ حايسىن فوتوسى
ىلە وبلىسىنداعى ”ارنايىلاندىرىلعان، كەمەلدەندىرىلگەن، ەرەكشەلەندىرىلگەن، جاڭاشالاندىرىلعان“ كاسىپورىنداردىڭ ٴبىرى رەتىندە، بۇل كاسىپورىن كەمەلدەنگەن ٴوندىرىس، ەرەكشەلەنگەن ٴونىم، جاسامپازدىققا يە قوزعاۋشى كۇش جاعىنا ۇزدىكسىز كۇش سالدى. سەرىكتەستىك ىلە وبلىسىنا توتە قاراستى ورىندار بويىنشا جۇگەرى ونىمدەرىنىڭ الۋان تۇرلىلىگىن جۇزەگە اسىرىپ قالماستان، ەگىمشىلىك، مانەرلەۋ، قامبادا ساقتاۋدان باستاپ ساتۋعا دەيىنگى تۇتاس كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ تۇيىق اينالىمىن قۇرۋدى ىلگەرىلەتىپ، ٴونىمنىڭ قوسىمشا قۇنىن كورنەكتى جوعارىلاتتى. سونىمەن بىرگە، كاسىپورىن قوعامدىق جاۋاپكەرشىلىگىن بەلسەنە اتقارىپ، توڭىرەكتەگى بۇقاراعا 1600 دەن استام جۇمىس ورنىن ازىرلەدى. ٴتىلشىنىڭ ۇعىسۋىنشا، قازىر سەرىكتەستىك جاس كۇيىندە قوراپتالعان سويا بۇرشاق، اسقاباق، ٴتاتتى كارتوپ سياقتىلاردى زەرتتەۋ - اشۋدى جەدەلدەتكەندىكتەن، وسى جاڭا ونىمدەر كاسىپورىننىڭ تىڭ ەكونوميكالىق ارتۋ تۇيىنىنە اينالۋدان ٴۇمىت بايقاتۋمەن بىرگە، ”ارنايىلاندىرىلعان، كەمەلدەندىرىلگەن، ەرەكشەلەندىرىلگەن، جاڭاشالاندىرىلعان“ كاسىپورىنداردىڭ كاسىپ سالاسىنىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتۋعا جەتەكشىلىك ەتۋ، اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋگە دەم بەرۋ بارىسىنداعى وزگەشە قۇنىن اناعۇرلىم ايگىلەي تۇسەتىن كورىنەدى.
سەرىكتەستىكتىڭ ساتۋعا جاۋاپتى كادرى جيا ۋىنحۋا تىلشىگە بىلاي دەدى: ”عىلىم - تەحنولوگيا مەن دارىندىلارعا بولعان ۇسىنىلىم ارقىلى كاسىپورىن ەل ىشىندەگى ەڭ وزىق ارشۋ، جۋۋ، ميكروپسىزداندىرۋ، الدىن الا توڭازىتۋ، جەدەل توڭازىتۋ، شالا وڭدەۋ سياقتى يقۋاتتارى ٴبىر تۇلعالانعان بۇكىلدەي اۆتوماتتى ٴدامدى جۇگەرى مانەرلەۋ ٴوندىرىس جەلىسىن قۇردى، ونىمدەرىمىز نەگىزىنەن باتىس سولتۇستىكتەگى رايوندارعا جانە ەلىمىزدىڭ ٴىشىنارا ٴىرى، ورتاشا قالالارىنا ساتىلادى. قازىر شي - ان سياقتى جەرلەردىڭ قۇنى 6 ميلليون يۋاندىق تاپسىرىسى بويىنشا ٴوندىرۋ، قوراپتاۋ جۇمىسىن تامامداپ بولدىق. سونىمەن بىرگە، شەتەل كاسىپورىندارىمەن بەلسەنە كەڭەس وتكىزۋدەمىز“.
عىلىم - تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ــ ”ارنايىلاندىرىلعان، كەمەلدەندىرىلگەن، ەرەكشەلەندىرىلگەن، جاڭاشالاندىرىلعان“ كاسىپورىنداردىڭ نەگىزى، بۇل كاسىپورىن عىلىم ـ تەحنولوگيا جاعىندا ونىمدىلىككە قول جەتكىزۋگە تاباندى بولىپ، 2025 ـ جىلى زەرتتەۋ ـ اشۋعا 7 ميلليون 200 مىڭ يۋاننان استام قارجى قوسىپ، مۇنى جاڭا ونىمدەردى اشۋ، تاجىريبەحانا قۇرىلىسى جانە وسىمدىك باپتاۋدى زەردەلىلەندىرۋ سىندى 3 ۇلكەن سالاعا ٴتۇيىندى جۇمسادى. عىلمي زەرتتەۋمەن شۇعىلداناتىن مەكتەپتەرمەن ىشكەرىلەي سەلبەستىك جاساۋ ارقىلى تەحنولوگيادان قامال الاتىن ارناۋلى گرۋپپا قۇرىپ، نازاردى ٴدامدى جۇگەرىنى دەرت - دەربەزدەن ساقتاۋ، ساپالى جوعارى ٴونىم الۋ سياقتى شەشۋشى تەحنولوگيالىق قيىن ماسەلەلەرگە شوعىرلاندىرىپ، وزەكتى تەحنولوگيادان قامال الۋ مەن وزىندىك قۇندى تومەندەتىپ، ونىمدىلىكتى ارتتىرۋدى ىلگەرىلەتتى. كاسىپورىن دا سيفرلاندىرىلعان باسقارۋ تەكشەسىن قۇرىپ، ٴداستۇرلى اۋىل شارۋاشىلىعىنان زەردەلى اۋىل شارۋاشىلىعىنا، ودان سيفرلى اۋىل شارۋاشىلىعىنا بۇرىلىس جاساۋدى جەدەلدەتتى.
سەرىـكتـەستـىكتىڭ باس ديرەكتورى زىڭ لاڭشىڭ: بيىل سەرىكتەستىكتىڭ ”ارنايىلاندىرىلعان، كەمەلدەندىرىلگەن، ەرەكشەلەندىرىلگەن، جاڭاشالاندىرىلعان“ كاسىپورىندار قاتارىنا ٴساتتى وتكەندىگىن، 2026 ـ جىلى پايدا سالىعىنىڭ 15 ميلليون يۋانعا جەتكىزەتىندىگىن، ەلىمىز بازارىندا كاسىپورىن جاڭا ونىمدەر اشۋدى كۇش سالا جەدەلدەتىپ، ٴونىم ساپاسىن كورنەكتىلەندىرىپ، ونىمدەردىڭ قامتۋ كولەمىن ەكى جىل ىشىندە ٴبىرىنشى، ەكىنشى، ٴۇشىنشى شەپ قالالاردا %60 تەن اسىرۋعا كۇش سالادى. سونىمەن بىرگە ٴدامدى جۇگەرى شىرىنى، جۇگەرى ۇنى، جۇگەرى ۇنتاعى سياقتى جىنتىكتەي مانەرلەنەتىن نىسانداردىڭ تياناقتانۋىن جەدەلدەتىپ، كاسىپ سالاسى تىزبەگىن ۇزارتىپ، قوسىمشا قۇندى جوعارىلاتاتىندىعىن ايتتى.
شينجياڭ شينشۋاي ازىق - تۇلىك عىلىم - تەحنولوگيا شەكتى سەرىكتەستىگى قورعاس شەكارا وتكەلىنىڭ باسىمدىعى مەن جەرگىلىكتى ورىننىڭ ەگىن، مال شارۋاشىلىعى بايلىعىن تياناق ەتىپ، نازاردى ٴۇي قۇستارىن باعۋ، مانەرلەۋ كاسىبىنە شوعىرلاندىرىپ، تاۋىق ەتىن بورشالاپ توڭازىتۋ جاعىندا ىشكەرىلەي ىزدەنىس جاساپ، جەم - ٴشوپ مانەرلەۋ، بالاپان شىعارۋ، باعىمشىلىق، سويۋ - بورشالاۋ، جىنتىكتەي مانەرلەۋ، سىرتقى ساۋدا ەكسپورتى، قوسىمشا ونىمدەردى اينالمالى پايدالانۋداي كەمەلدى كاسىپ تىزبەگى تۇيىق اينالىمىن قالىپتاستىرۋ ارقىلى ارنايىلانعان دامۋ ورنىن تۇراقتاندىرىپ، جەرگىلىكتى ورىنداعى ەگىن، مال شارۋاشىلىعى كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ ”تىزبەك باسى“ كاسىپورىنى بولىپ جەتىلىپ، وزگەشەلەنگەن، كەمەلدەنگەن ەرەكشە دامۋ جولىمەن ٴجۇردى.
سەرىـكتـەسـتىـكتىڭ باس ديرەكتورى ليۋ جىگاۋ بىلاي دەدى: ”جەم - ٴشوپ، بالاپان شىعارۋ، باعىمشىلىق جانە سويۋدان ٴتۇرلى ونىمدەردى مانەرلەۋگە دەيىن كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ كەمەلدى تۇيىق اينالىمىن قالىپتاستىردىق. سونىمەن بىرگە، ٴبىز 1200 جۇمىس ورنىن ازىرلەپ، توڭىرەكتەگى بۇقارانىڭ ىرگەسىندە ورنىقتى جۇمىستانۋىنا، باياندى جۇمىستانۋىنا، ۇزاق ۋاقىت جۇمىستانۋىنا مۇمكىندىك جاسادىق“.
كاسىپورىن كەمەلدەنگەن باسقارۋدى كاسىپ سالاسىنىڭ تۇتاس بارىسىمەن ساباقتاستىرىپ، شيكىزات ساتىپ الۋدان، ولشەمدەنگەن باعىمشىلىققا، ودان ٴوندىرىس اينالىمىنا دەيىن، تۇتاس تىزبەك بويىنشا ونىمدەردى مەڭگەرەتىن جانە اينالىمعا سالاتىن جۇيە ورناتتى. شيكىزاتقا الدىمەن توڭىرەكتەگى شارۋا وتباسىلارىنىڭ جۇگەرىسىن، ٴبيدايىن ساتىپ الىپ، ەگىنشىلىك وتباسىلارىنىڭ ساتۋ جولىن ورنىقتىرۋمەن بىرگە، جەم - ٴشـوپ قـاينارىنىـڭ ساپاسىنا دا كەپىلدىك ەتتى.
ليۋ جىگاۋ بىلاي دەپ تانىستىردى: كاسىپورىننىڭ ”ارنايىلاندىرىلۋى، كەمەلدەندىرىلۋى“ جالپى بارىستىق تىڭعىلىقتى باسقارۋ ـ مەڭگەرۋ جاعىندا ايگىلەنىپ، تۇتاس تىزبەك بويىنشا تەمپەراتۋرانى مەڭگەرۋ بارىسىندا ەلەكتردىڭ سارىپ بولۋ مولشەرىن %5 تەن تومەندەتتى، بۇل ٴداستۇرلى كاسىپ سالاسى دەڭگەيىنەن الدەقايدا تومەن بولدى. ساپا جۇيەسىن كۋالاندىرۋ ارقىلى ولشەمدەنگەن ٴوندىرىس باسقارۋ جۇيەسىن ورناتىپ، ”ماشينا + ادام كۇشى“ بويىنشا ٴونىم ساپاسىنىڭ تۇراقتىلىعىن %40 جوعارىلاتىپ، قۇنتتى تەحنولوگيا جانە ٴونىمنىڭ ساپاسىن مەڭگەرۋ ارقىلى تاۋىق ەتىن بورشالاپ توڭازىتۋ سالاسى بويىنشا ساپانىڭ تومەنگى شەگىن ساقتادى.
تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ارقىلى كاسىپ سالاسىندا قامال الۋ − كاسىپورىن دامۋىنىڭ وزەكتى باسەكەلىك قۋاتى. تەحنولوگيالىق قۋات ۇستەۋدى سۇيەنىش ەتۋ ارقىلى كاسىپورىن جىنتىكتەي مانەرلەۋ تىزبەگىن ۇزارتىپ، ٴۇي قۇستارىنىڭ قوسىمشا ونىمدەرىنەن ەرمەك حايۋانداردىڭ ازىعىن مانەرلەپ، ٴونىم ماتريتساسىن كەڭەيتۋمەن بىرگە، قورعاس شەكارا وتكەلىنەن پايدالانىپ، قۇس ەتى ونىمدەرىن، ەرمەك حايۋانداردىڭ ازىعىن ورتا ازياعا ەكسپورت ەتىپ، شەتەل بازارىن ورنىقتى كەڭەيتتى. بيىل 1 ـ توقساندا وسى سەرىكتەستىكتىڭ ساۋدا سوماسى 23 ميلليون يۋاننان استى. مۇنىڭ ىشىندە ەكسپورت ەتىلگەن زاتتارى 2315 تونناعا جەتتى.
ٴتىلشىنىڭ ىلە وبلىستىق ونەركاسىپ جانە ينفورماتسيالاندىرۋ مەكەمەسىنەن ۇعىسۋىنشا، قازىرگە دەيىن ىلە وبلىسىندا جاڭالىق اشۋ تيبىندەگى 220 ورتا، شاعىن كاسىپورىن، 79 ”ارنايىلاندىرىلعان، كەمەلدەندىرىلگەن، ەرەكشەلەندىرىلگەن، جاڭاشالاندىرىلعان“ كاسىپورىن، 3 مەملەكەتتىك ”شاعىن الپاۋىت“ كاسىپورىن بار ەكەن. مۇنىڭ ىشىندە ٴبىر كاسىپورىن مەملەكەتتىك ٴتۇيىندى ”شاعىن الپاۋىت“ كاسىپورىن سانالادى ەكەن.