جياڭسۋدىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ ۇجىمىنداعىلاردىڭ وقۋ ـ اعارتۋ سالاسى جاعىنداعى تىڭعىلىقتى جاۋاپناماسى
ـــ جياڭسۋ نەگىزگى اقپارات مەديالارى تىلشىلىك ۇيىرمەسىندەگىلەردىڭ ىلەنى ارالاعاندىعى جونىندەگى جەلىلەس حابار(2)
تىلشىلەرىمىز ۋاڭ جىحۋا، جاڭ لياڭ، دۋ لەي، اراي
جياڭناننىڭ سۋلى القابىنان ىلە اڭعارىنا دەيىن، وسىزاماندانعان مەكتەپ اۋلالارى ٴبىر - بىرلەپ بوي كوتەرىپ، توپ - توپ شينجياڭعا كومەككە كەلگەن وقىتۋشىلار بار ىنتاسىمەن ۇلەس قوستى. بىرنەشە كۇننەن بەرى جياڭسۋ نەگىزگى اقپارات مەديالارى تىلشىلىك ۇيىرمەسىندەگىلەر ىلەنى ارالاعاندا، جياڭسۋدىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ ۇجىمىنداعىلاردىڭ وقۋ ـ اعارتۋ سالاسى جاعىندا تاپسىرعان تىڭعىلىقتى جاۋاپناماسىن ەستەلىككە الدى.
موڭعۇلكۇرە اۋدانى تايجوۋ جوعارى دارەجەلى ورتا مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارى ولشەمدى دەنە تاربيە الاڭىندا دەنە تاربيە ساباعىنا قاتىناسۋدا. ۋاڭ جىحۋا فوتوسى
قوماقتى قارجى ارقىلى وسىزاماندانعان مەكتەپ اۋلالارى بوي كوتەردى
3 ـ ايدىڭ 27 - كۇنى توعىزتاراۋ اۋدانى جيياڭ ورتا مەكتەبىنىڭ دەنە تاربيە الاڭى مەيىرگە شومدى. شىت جاڭا وقىتۋ عيماراتى بوي كوتەرىپ، 400 مەترلىك ولشەمدى پلاستينكالى جارىس جولىندا بالالاردىڭ جۇگىرگەن بەينەسى الىستاعى تيانشان قارلى شىڭىمەن قوسىلىپ، تاماشا كارتيناعا اينالدى.
بۇل − شينجياڭعا كومەكتەسۋ قارجىسىنىڭ كۇشىمەن سالىنعان ارمانداعىداي مەكتەپ - تى. مەكتەپتىڭ يەلەگەن جەر كولەمى 92.5 مۋ، قۇرىلىس كولەمى 27 مىڭ شارشى مەتر، قوسىلعان جالپى قارجى 100 ميلليون يۋان. بۇل ارادا 1600 دەن استام ٴار ۇلت وقۋشىسى كەڭ ساباقحانادا وقىپ، داۋىرمەن بىرگە ەسەيىپ ـ ەرجەتۋ كەڭىستىگىنە يە بولدى.
مۇنداي زور وزگەرىستەردى ىلە اڭعارىنىڭ كەز كەلگەن جەرىنەن كورۋگە بولادى.
”تۇلپار مەكەنى“ موڭعۇلكۇرە اۋدانىنداعى جالپى 160 ميلليون يۋان قارجى قوسىلعان موڭعۇلكۇرە اۋدانى تايجوۋ جوعارى دارەجەلى ورتا مەكتەبى ايرىقشا كوز تارتادى: 32 مىڭ 700 شارشى مەترلىك قۇرىلىس اۋماعى، رەتتى عيماراتتار مەن تاماشا ورتالىق اۋلا كورىنىسى ٴوزارا توعىسىپ، 7 يقۋاتتى بولىك وسى جەردەگى بىردەن - ٴبىر جوعارى دارەجەلى ورتا مەكتەپكە وسىزاماندانۋ رۋحىن ۇستەگەن.
قۇلجا اۋدانىندا نانتۇڭ قالاسى باعىتتامالى كومەكتەسىپ سالعان ۇلگى نىساندار بوي كوتەردى. جالپى 212 ميلليون يۋان قارجى قوسىلاتىن، 1 ـ مەرزىمدە شينجياڭعا كومەكتەسۋ قارجىسىنان 136 ميلليون يۋان قوسىلعان قۇلجا اۋداندىق نانتۇڭ جوعارى دارەجەلى ورتا مەكتەبىنىڭ عارىش تەحنولوگياسىن ايگىلەيتىن عىلىم ـ تەحنولوگيا سارايى، جوعارى جابدىقتار سەپتەلگەن حيميا تاجىريبەحاناسىن بىلاي قويعاندا، وقۋشىلاردىڭ تۇسكى دەمالىستا دەمالۋىنا قولايلى بولعان زەردەلى ورىندىقتارىنىڭ وزىنەن الدىڭعى لەكتىك عىلىم - تەحنولوگيانىڭ تارتىمدىلىعى بايقالادى. وسىلاردىڭ ٴبارى جاس ۇرپاققا دەگەن قامقورلىقتى ايگىلەپ تۇرعانداي.
ال قورعاس اۋدانىنداعى ۋشي قالاسىنىڭ (جياڭين قالاسى) شينجياڭعا كومەكتەسۋ قىزمەت گرۋپپاسى 183 ميلليون يۋان قارجى قوسىپ سالعان قورعاس اۋدانى جياڭسۋ ورتا مەكتەبىندە تىڭنان ارتقان وقۋشى سانى 3000 عا جەتكەن. دارەجەسى جوعارىلاعاننان كەيىنگى وقىتۋ عيماراتى، جاتاق عيماراتى جانە جاڭادان سالىنعان 19 مىڭ شارشى مەترلىك سپورت الاڭى اۆتونوميالى رايونىمىز بويىنشا تۇڭعىش توپتاعى ساپالى ورتا مەكتەپكە تىڭ ومىرشەڭدىك كۇش سيلاپ تۇرعانداي.
قاتتى بولشەكتەردىڭ ساپالىق وزگەرىسى تەك ٴبىرىنشى قادام عانا. جياڭسۋدىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ ۇجىمىنداعىلار شەكارا وڭىردەگى بالالاردى ناعىز ساپالى وقۋ - اعارتۋدان يگىلىكتەندىرۋ ٴۇشىن، ٴسوز جوق، ”جياڭنان اقىل - پاراساتىن“ وسى مەكتەپ اۋلاسىنا ەنگىزۋ كەرەكتىگىن جاقسى بىلەدى.
ۇستانىم جاعىنداعى توعىسۋ ارقىلى وقىتۋ ساپاسىن سەكىرمەلى جوعارىلاتتى
قاتتى بولشەك تەك دانەكەر عانا، ال ۇستانىم ناعىز رۋح سانالادى. ىلەدەگى مەكتەپتەردە وقۋ - اعارتۋدىڭ ىشكەرىلەي توعىسۋى ەندى باستالدى.
موڭعۇلكۇرە اۋدانى تايجوۋ جوعارى دارەجەلى ورتا مەكتەبىنىڭ قاقپاسى الدىنا قويىلعان تاس ەسكەرتكىش ەڭ جاقسى تۇسىندىرمە دەۋگە بولادى. ”سامۇرىق“ پەن ”تۇلپاردىڭ“ بەدەرلى ناقىشى ٴبىر - بىرىنە ساۋلەسىن ٴتۇسىرىپ، ەكى جەردىڭ دوستىعىن ايگىلەپ قانا قويماي، وقۋ - اعارتۋ ۇستانىمىنىڭ توعىسۋىن دا ايگىلەپ تۇرعانداي. مەكتەپ باستىعى دا حايفاڭ بىلاي دەپ تانىستىردى: مەكتەبىمىزدە شينجياڭعا كومەككە كەلگەن وقىتۋشىلار ساباق وتەتىن ”سامۇرىق كلاسى“ جەرگىلىكتى وقىتۋشىلار جەتەكشىلىك ەتەتىن ”تۇلپار كلاسىمەن“ ۇتىمدى ىقپالداسىپ، باسەكە مەن سەلبەستىك بارىسىندا بىرگە ىلگەرىلەپ، ٴاربىر بالانىڭ وزىنە ٴتان جەتىلۋ ريتىمىن تابۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.
ەگەر موڭعۇلكۇرەنى مادەنيەت سىڭىرۋگە ٴمان بەردى دەسەك، وندا قۇلجا اۋدانى نانتۇڭ جوعارى دارەجەلى ورتا مەكتەبىنىڭ نەگىزى عىلىم - تەحنولوگيادا دەۋگە بولادى. مەكتەپ باستىعى ٴجۇرات ٴمامتىمىن وقۋشىلار قۇراستىرعان قۇلتەمىر مودەلىن نۇسقاپ تۇرىپ ماقتانىشپەن: ”ٴبىز بالالاردىڭ وسى ارادان باستاپ وي جۇگىرتۋىنە، تىڭ دۇنيەلەر تۋرالى ىزدەنۋىنە مۇمكىندىك جاسايمىز“، ـ دەدى. مۇنداي عىلىمدى قاستەرلەيتىن، جاڭالىق اشۋعا دەم بەرەتىن اۋقىم ىلەدەگى وقۋشىلاردىڭ بولاشاق نىساناسىن جۇزەگە اسىرۋ قۇرالىنا اينالدى.
ساباقحانادا ٴبىلىمنىڭ جەتكىزىلۋى ٴتىپتى دە جاندى دا جالىندى بولدى.
توعىزتاراۋ اۋدانى جيياڭ ورتا مەكتەبىنىڭ فيزيكا تاجىريبەحاناسىندا، شينجياڭعا كومەككە كەلگەن وقىتۋشى حۋاڭ ۋيلياڭ وقۋشىلاردىڭ ەكى تازا سۋ شەلەگىنەن قۇراستىرىلعان اسپاپپەن تاجىريبە جاساۋىنا جەتەكشىلىك ەتىپ جاتتى. ”بۇل تولىق ورتا 2 - جىلدىعىنداعى وقۋشىلارعا امپەر كۇشىن ۇيرەتكەن كەزدەگى بىلۋلەرى قاجەت بولعان ’كەرنەيدىڭ ٴان سالۋى‘ جونىندەگى عىلمي قاعيدا ەدى“.
2025 ـ جىلى 2 ـ ايدان باستاپ شينجياڭعا كومەككە كەلگەلى بەرى، حۋاڭ ۋيلياڭ جاڭالىق اشۋ ۇيىرمەسىن تىڭنان ۇيىمداستىرىپ، شينجياڭعا كومەكتەسۋ قارجىسىنا قول جەتكىزىپ، كاسىپتىك فيزيكادا جاڭالىق اشۋ تاجىريبە قىزمەت كەڭسەسى مەن اۋدان دارەجەلى فيزيكا ماماندىعى بويىنشا ايگىلى ۇستازدار قىزمەت كەڭسەسىن قۇردى. ساباقحانادا جاسامپازدىقپەن وقىتۋ، ساباقتان كەيىن قولما - قول ”ۇيرەتۋ، كومەكتەسۋ، جەتەكتەۋ“ ارقىلى وقىتۋشى - وقۋشىلاردىڭ كوپ ٴتۇرلى عىلىم - تەحنولوگيالىق جاڭالىق اشۋ سيلىقتارىن الۋىنا جەتەكشىلىك ەتىپ، قىزۋ سۇيىسپەنشىلىكتەرى مەن تاباندىلىقتارى ارقىلى ىلەدەگى بالالاردىڭ عىلىم - تەحنولوگيالىق جاڭالىق اشۋ ارمانىن ىسكە اسىرۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.
قورعاس اۋدانى جياڭسۋ ورتا مەكتەبىنىڭ 3 ـ جىلدىعىندا وقيتىن لي شيڭۋاڭ كوپتەگەن وقۋشىنىڭ جۇرەك ٴۇنىن جەتكىزىپ: ”شينجياڭعا كومەككە كەلگەن وقىتۋشىلاردىڭ ورەسى وتە جوعارى، ساباق ٴوتۋ وي جەلىسى ايقىن، ٴبىلىم اياسى كەڭ، كۇردەلى ماسەلەلەردى قاراپايىم دا ۇعىنىقتى جەتكىزەدى، ەمىن - ەركىن ٴبىلىم الۋىمىزعا مۇمكىندىك جاساۋدا“، ـ دەدى.
ٴوندىرىس پەن وقىتۋدىڭ توعىسۋى دا كاسىپتىك وقۋ - اعارتۋداعى قولامتالى تاقىرىپ سانالادى. ىلە ورتا دارەجەلى كاسىپتىك - تەحنيكالىق مەكتەبىندە ”ۇيىرمە قۇراۋ ۇلگىسىندە“ شينجياڭعا كومەك بەرۋ ۇجىمىنداعىلار ”باقشا رايونى + مەكتەپ + كاسىپورىن“ ۇلگىسىندە جاڭالىق اشىپ، زەردەلى جاساۋ، ساياحاتقا قىزمەت وتەۋ، كيىم - كەشەك جوبالاۋ سىندى 3 ۇلكەن وسى زامانعى كاسىپ سالاسى شۋەيۋانىن باس بولىپ قۇردى ٴارى ناقتى جۇمىس جۇرگىزدى. مەكتەپ جاڭا ەنەرگيالى اۆتوموبيل، ەلەكتروندىق ساۋدا سىندى ٴوندىرىس پەن وقىتۋدى توعىستىرۋدان ۇلگى كورسەتۋ بازاسىنان ەكەۋىن قۇردى.
قان جاساۋ قۋاتى ارقىلى تۇراقتى وقىتۋشىلار قوسىنىن جاساقتادى
بىرەۋگە بالىق بەرگەنشە، بالىق اۋلاۋدى ۇيرەت دەگەندەي وقۋ ـ اعارتۋ ارقىلى شينجياڭعا كومەكتەسۋدىڭ سوڭعى نىساناسى − ”تۇراقتى“ جوعارى ساپالى وقىتۋشىلار قوسىنىن قۇرۋ.
توعىزتاراۋ اۋداندىق جيياڭ ورتا مەكتەبىندە 132 تاڭداۋلى وقىتۋشىدان قۇرالعان وبلىس دارەجەلى ايگىلى ۇستازدار قىزمەت كەڭسەسىنەن ەكەۋى بار. مەكتەپ ”ٴۇشتى كۇشەيتۋ ينجەنەرياسىن“ اتقارىپ، ساباق دايىنداۋداعى ”ٴۇشتى تۇراقتاندىرۋ، ٴۇش بولۋ، ٴتورتتى بىرلىككە كەلتىرۋ“ سىندى قاتاڭ مەحانيزم ارقىلى ٴاربىر ساباقتىڭ ٴونىمدى، ساپالى بولۋىنا مۇمكىندىك جاسادى. ۇدايىلانعان اشىق ساباق، ۇلگى كورسەتۋ ساباعى جاس وقىتۋشىلارعا ٴوسىپ - جەتىلۋ باسپالداعىن ازىرلەپ، تاماشا اينالىم قالىپتاستىردى.
موڭعۇلكۇرە اۋداندىق تايجوۋ جوعارى دارەجەلى ورتا مەكتەبىنىڭ شينجياڭعا كومەكتەسەتىن وقىتۋشىلار ۇجىمى جەرگىلىكتى ورىنداعى پاندەر گرۋپپاسىمەن ىشكەرىلەي ارالاسىپ، عىلمي لەكسيا جاساۋ، ەمتيحان سۇراۋلارىنا تالداۋ جاساۋ، كوللەكتيۆ ساباق دايىنداۋ سياقتى تاسىلدەر ارقىلى جياڭسۋدىڭ پىسىپ ـ جەتىلگەن تاجىريبەلەرىن ولارمەن تولىعىمەن ٴبولىستى. ”ۇستاز بەن شاكىرت جۇپ قۇراۋ“ ۇلگىسى ۇدايىلاندى، بىلتىر ىلە وبلىسىنىڭ وقۋ - وقىتۋ باسەكەسىندە، شينجياڭعا كومەككە كەلگەن وقىتۋشىلاردىڭ تاربيەلەگەن شاكىرتتەرى كورنەكتى ناتيجەگە قول جەتكىزدى.
قورعاس اۋداندىق جياڭسۋ ورتا مەكتەبىندە وقىتۋدى زەرتتەۋمەن شۇعىلداناتىن ٴتورت دارەجەلى تاربيەلەۋ جۇيەسى پىسىپ - جەتىلگەن. مەكتەپ دارەجەلى ۇدايىلانعان زەرتتەۋ - تاربيەلەۋدەن ولكە اتتاپ ايگىلى مەكتەپتەردىڭ قولداۋىنا يە بولۋعا دەيىن شينجياڭعا كومەكتەسەتىن 38 وقىتۋشى جەرگىلىكتى ورىنداعى 94 جاس وقىتۋشىمەن ”X+1“ بويىنشا جۇپ قۇراپ، ”ٴبىر ساعات ساباق تىڭداۋ، ٴبىر ساعات ساباقتى باعالاۋ، ٴبىر ساباققا وزگەرىس ەنگىزۋ“ سىندى جابىق اينالىمداعى كومەكتەسۋ - جەتەكتەۋ ۇلگىسىن قالىپتاستىردى. وبلىس، اۋدان دارەجەلى وقىتۋ شەبەرلەرىن تاربيەلەيتىن 11 قىزمەت كەڭسەسى وقىتۋشىلارعا جيىنى 3700 ادام ـ رەتتەن استام كومەكتەسىپ - جەتەكتەپ، اۆتونوميالى رايون دارەجەلى وقىتۋدى زەرتتەۋ جەتىستىكتەرىنەن تىڭ قامال الۋدى جۇزەگە اسىرۋمەن بىرگە، جەرگىلىكتى وقىتۋشىلاردىڭ عىلمي زەرتتەۋ ىنتاسىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتتى.
مادەنيەتپەن جۇرەكتەردى نارلەندىرۋ ارقىلى وتباسى مەن وتان سۇيىسپەنشىلىگىن كوكەيگە ۇيالاتتى
وقۋ ـ اعارتۋ ٴبىلىم ۇيرەتۋ عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، جان - دۇنيەنى جاڭعىرتۋ. جياڭسۋدىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ ۇجىمىنداعىلار مادەنيەت ٴسىڭىرۋ ارقىلى وتباسى مەن وتان سۇيىسپەنشىلىگىن جاس ۇرپاقتاردىڭ جۇرەگىنە ۇيالاتىپ، وركەن جايعىزۋدى ابدەن تۇسىنەدى.
قورعاس اۋدانىنداعى جياڭسۋدىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ ۇجىمىنداعىلار جياڭين ـ قورعاس ٴوڭىر اتتاعان مەكتەپ ارالىق سەلبەستىك تورابىن قۇرىپ، جياڭيننىڭ 32 مەكتەبى قورعاستىڭ 28 مەكتەبىمەن جۇپ قۇراپ، بىرگە قۇراتىن بولدى.
موڭعۇلكۇرە اۋداندىق تايجوۋ جوعارى دارەجەلى ورتا مەكتەبى ”سامۇرىق كلاسىنىڭ“ وقۋشىلارىن تايجوۋعا زەرتتەپ ۇيرەنۋگە جىبەرىپ، شەكارا وڭىردەگى بالالاردىڭ تاۋ قويناۋىنان شىعىپ، ٴتىپتى دە كەڭ دۇنيەنى كورۋىنە مۇمكىندىك جاسادى. ولار ۇيرەنۋدىڭ تەك جوعارى مەكتەپ ەمتيحانى ٴۇشىن عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، وتاننىڭ بولاشاعى ٴۇشىن ەكەندىگىن سەزىندى.
ىلە ورتا دارەجەلى كاسىپتىك - تەحنيكالىق مەكتەبىندەگى شينجياڭعا كومەككە كەلگەن 65 وقىتۋشى 205 ٴار ۇلت وقۋشىسىمەن جۇپ قۇراسا، وسى مەكتەپتىڭ وقۋشىلارى جياڭسۋ ولكەسىنىڭ 47 مەكتەبىندەگى وقۋشىلارمەن 8000 رەتتەن استام حات الىستى. كەستەشىلىك، شاي ونەرى سياقتى بەيزاتتىق مادەنيەت مۇرالارى نىساندارى ساباقحاناعا ەنگىزىلىپ، جياڭسۋ مەن ىلەنىڭ وقىتۋشى - وقۋشىلارى بىرگە قىزىل ٴان شىرقاپ، ”شينجياڭعا كومەكتەسۋ ورمانىن“ بىرگە وتىرعىزىپ، ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ انار ٴدانى ىلەنىڭ بايتاق دالاسىندا تامىر تارتىپ، گۇل اشتى.
جياڭسۋدىڭ ىلەگە كومەكتەسۋ . نانتۇڭ قىزمەت گرۋپپاسىنىڭ باستىعى شى جاڭفان بىلاي دەدى: ”قۇلجا اۋدانى نانتۇڭ جوعارى دارەجەلى ورتا مەكتەبىنىڭ قۇرىلعى جابدىقتارى جياڭسۋدىڭ جوعارى ساپالى ورتا مەكتەپتەرىنىكىمەن ٴتۇيىلىستىرىلدى. نانتۇڭ وقۋ ـ اعارتۋىنىڭ تاماشا تاجىريبەسىن قۇلجا اۋدانىنا دەيىن كەڭەيتىپ، ساپالى وقۋشى قاينارى مەن وقىتۋشىلار قوسىنىن وسىندا ساقتاپ قالۋ − تۇپتەپ كەلگەندە شينجياڭعا كومەكتەسۋدىڭ ٴمانى ەسەپتەلەدى“.
شۇلەن شۇعىلاعا شومعان تيانشان باۋرايىنداعى مەكتەپ اۋلاسىندا بالالاردىڭ شاتتىق ٴۇنى تولاستامايدى. جياڭسۋدىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ ۇجىمىنداعىلار سۇيىسپەنشىلىكتەرى جانە تاباندىلىقتارى ارقىلى ساپالى وقۋ ـ اعارتۋ بايلىعىن، وزىق وقۋ ـ اعارتۋ ۇستانىمىن ىلە اڭعارىنا جەتكىزدى. بۇل بەينە جياڭسۋدىڭ ىلەگە كومەكتەسۋى. ۋشي (جياڭين) قىزمەت گرۋپپاسىنىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋشى وقىتۋشىلار گرۋپپاسىنىڭ جەتەكشىسى، قورعاس اۋدانى جياڭسۋ ورتا مەكتەبىنىڭ ورىنباسار باستىعى شۋە حايياننىڭ: ”3 جىلدىق شينجياڭعا كومەكتەسۋ بارىسىندا قورعاسقا دەگەن ماڭگىلىك سۇيىسپەنشىلىگىمىز قالدى“،- دەگەنىندەي ەدى.