10 - ايدىڭ 1 - كۇنى تاڭەرتەڭ، پامير ءۇستىرتى، تەڭىز دەڭگەيىنەن 5000 مەتردەن استام بيىكتىكتەگى حونچيراپ مەملەكەت قاقپاسى الدىندا 1000نان استام شينجياڭدىق ءار ۇلت بۇقاراسى مەن بۇكىل ەلدىڭ جەر - جەرىنەن كەلگەن ساياحاتشىلار باس قوسىپ، بەس جۇلدىزدى قىزىل تۋ كوتەرىلگەن قاستەرلى ساتكە بىرگە كۋا بولدى.
مەملەكەت قاقپاسى − مەملەكەتتىڭ تەرريتوريا يەلىك ۇقىعىنىڭ سيمۆولى. حونچيراپ مەملەكەت قاقپاسى − دۇنيە جۇزىندەگى تەڭىز دەڭگەيىنەن ەڭ بيىك مەملەكەت قاقپاسى، بۇل ارا ءىرى قالانىڭ دۋمانىنان اۋلاقتا، جىل بويى ءۇستىرت، سۋىق، وتتەگى كەمشىل بولىپ، قارلى بوران ازىناپ تۇرسا دا، ءبىراق باستان - اياق مەملەكەتتى قورعاۋ قالتقىسىز ادالدىعى تاسقىنداپ كەلەدى. ول وتانىمىزدىڭ اماندىعىن قورعايتىن بەرىك قالتقى بولىپ، وعان وتاننىڭ دامىپ، قۇدىرەتتەنۋ ءىزى ايشىقتالعان. مەملەكەت مەرەكەسى كۇنى ءار ۇلت پەرزەنتتەرى وسى اراعا كەلىپ، مەملەكەت تۋىن بىرگە شىعارىپ، مەملەكەت ءانىن بىرگە شىرقادى. وڭىرگە بولىنبەي، الىس - جاقىنىنا قاراماعان وسى رەتكى اتتانۋ كوڭىلدىڭ تەرەڭ تۇكپىرىنە تامىر تارتقان، وتتاي ىستىق مەملەكەت سۇيىسپەنشىلىگىنەن باستاۋ العان.
مەملەكەت تۋىن شىعارۋ سالتىن كورۋ جۇرەگىمىزگە ورناعان وتانشىلدىق سۇيىسپەنشىلىكتىڭ بەينەلەنۋى. حوتان ايماعى شەريا اۋدانىنداعى باستاۋىش مەكتەپ وقۋشىسى پاتامحان پارحات بۇرىن بەيجيڭ تيان - انمىن الاڭىندا مەملەكەت تۋىن شىعارۋ سالتىن كورگەن كەزدە كوز شاناعى ىستىق جاسقا تولعان، كوز جاسىندا وتانعا دەگەن ەڭ كىرشىكسىز سۇيىسپەنشىلىك جاتقان ەدى. ارينە، بارلىق ادامنىڭ تيان - انمىن الاڭىنا كەلۋ ورايى بولا بەرمەيدى، ءبىراق وتانشىلدىق سەزىم ەشقاشان تاۋ - تەڭىزدەردىڭ كەدەرگىسىنە ۇشىرامايدى. تيان - انمىننان مەملەكەت قاقپاسىنا دەيىن، ورىن ۇقساماعانىمەن، وتتاي ىستىق وتاندى ءسۇيۋ ىنتاسى باستان - اياق وزگەرمەدى.
اسقار تاۋدىڭ توبەسىندە مەملەكەت تۋى جەلبىرەپ تۇر؛ وتانىمىزدىڭ باتىس بولىگىندە وتاندى ءسۇيۋ ىنتاسى جالىندادى. شينجياڭ سىندى وسىناۋ ۇلان - بايتاق دالادا وتاندى ءسۇيۋ باستان - اياق ەڭ تەرەڭ تۇپكى بوياۋ بولدى، جۇرت تىلەگىن ۇيىستىراتىن بۇل تۋ ءار ۇلت پەرزەنتتەرىنىڭ شىنايى كوڭىل قالاۋىنا كۋا بولۋدا.
(”جياڭ شياۋيان“ ماقالا جولداۋ حات ساندىعى:xjrbplb@126.com)