انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى جازيرا نەسىپبەك، ەرىكتى ٴتىلشى يۋان حان

6 ـ ايدىڭ 18 ـ كۇنى قاشقار تەحنيكتەر شۋەيۋانى گۋاڭدۇڭ قۋىرماشتارى شۋەيۋانىنىڭ شىت جاڭا ناقتى جاتتىعۋ جۇرگىزەتىن اسحاناسىندا گۋاڭدۇڭ قۋىرماشى مەن شينجياڭ قۋىرماشىنىڭ ەرەكشەلىگى توعىسىپ، حوش ٴيىسى اڭقىپ تۇر، گۋاڭدۇڭنان كەلگەن گۋاڭدۇڭ قۋىرماش ۇستازى لين گۋاڭحۇي سابىرلىلىقپەن وقۋشى ماۋلانجان ياسىننىڭ بۇرشاق سىرنەسىن جاساۋىنا جەتەكشىلىك ەتۋدە. تاياۋدا جابىلعان قاشقار ايماعىنىڭ 3 ـ كەزەكتى تەحنيكتەر شۋەيۋانى جانە جاڭا كاسىپ كۇيىندەگى كاسىپتىك جۇمىس تۇرلەرى شەبەرلىك جارىسىندا ماۋلانجان گۋاڭدۇڭ مەن شينجياڭنىڭ ٴدامىن توعىستىرىپ جاڭالىق اشقان قۋىرماشى _ فۋگۇي انار تاۋىعى ارقىلى اعا جۇلدەگەرلىكتى ەنشىلەدى.

”گۋاڭدۇڭ قۋىرماشتارىن ۇيرەنگەن ٴبىر جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى، مەن ٴبىر ونەردى يگەرىپ قانا قويماي، ٴومىر بەتالىسىمدى دا تاپتىم“. ماۋلانجاننىڭ جانارىنان نۇر شاشىپ تۇر، ول بىلاي دەدى: مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىن اسحانا اشىپ، اۋىلداستارىما دا ناعىز گۋاڭدۇڭ قۋىرماشتارىنان ٴدام تاتتىرسام دەيمىن.

بىلتىر گۋاڭدۇڭ شينجياڭعا كومەكتەسىپ، شينجياڭدا تۇڭعىش گۋاڭدۇڭ قۋىرماشتارى شۋەيۋانىن قۇردى ٴارى كوپ كەزەك باۋلىپ جانە جارىس وتكىزىپ، ”گۋاڭدۇڭ قۋىرماشتار ۇستازى“ ينجەنەرياسىن شەبەرلىكپەن شينجياڭعا كومەكتەسۋدىڭ، شينجياڭدى مادەنيەتپەن نارلەندىرۋدىڭ جارقىن تانىسقىسىنا اينالدىرىپ، توپ ـ توپ كاسىپتىك گۋاڭدۇڭ قۋىرماشتارى ۇستازىن جەتىلدىردى.

2023 ـ جىلى جاڭا ٴبىر كەزەك شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسۋ قىزمەتى باستالعاننان بەرى، گۋاڭدۇڭنىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋى ”كومەكتەسۋ“ مەن ”سەلبەسۋدى“ ۇشتاستىرۋ، ”قان قۇيۋ“ مەن ”قان جاساۋعا“ تەڭ ٴمان بەرۋ، ”قاتتى بولشەك“ پەن ”جۇمساق بولشەكتى“ بىرگە قۇرۋ ۇستانىمىن ۇستانىپ، ”ىجداعاتتىلىقپەن ىستەۋ“ ارقىلى كومەك قابىلداۋشى جەردە جۇڭحۋا مادەنيەتىنىڭ ٴتۇپ بوياۋىن دەن قويا ايشىقتادى. ”اس ـ سۋدان“ گۋاڭدۇڭنىڭ حوش ٴيىسىن اڭقىتۋدان ”ساپاردان“ مادەنيەتتە ٴوزارا ۇلگى الۋعا دەيىن گۋاڭدۇڭنىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋى ”شاعىن كىرىسۋ ٴتۇيىنى“ ارقىلى ”كەڭ كولەمدە شىنايى مويىنداۋدى“ ۇيىستىردى.

ٴپايزاۋات اۋدانىندا قارعىعان فوشاننىڭ وياۋ ارىستانى، بىردە كۇشتى، بىردە جەڭىل يۇڭچۇن جۇدىرىقكەرلىگى سياقتىلار تاۋ ـ وزەننەن اسىپ، جەرگىلىكتى ورىندا سانسىز ”جانكۇيەرگە“ يە بولدى. كاسىپتىك جاتتىقتىرۋشىلار ۇيىرمەسى ۇزاق ۋاقىت وسى ارادا ۇيرەتىپ، 100دەن استام ايداعار، ارىستان ٴبيى قوسىنىن جەتىلدىرىپ، ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ ”رۋحاني جىگەر ـ قايراتىن“ ايگىلەدى.

”ايداعار، ارىستان ٴبيىن ورىنداۋعا كۇشتى دەنە قۋات قاجەت، ونان دا ماڭىزدىسى، مەن جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ٴداستۇرلى مادەنيەتىنىڭ باۋرامدىلىعىن سەزىندىم“. 14 جاستاعى مۇحاممەت ازىرەت ٴالي نىق بەكىممەن: ”مەن، ٴسوز جوق، وسى ونەردى جالعاستىرامىن“، ـ دەدى.

2024 ـ جىلى گۋاڭدۇڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ بويىنشا قاشقار ايماعى جانە تۇمشۇق قالاسىنداعى 107 مەكتەپتىڭ 171 مايدان ياڭگى ٴبيى، ارىستان ٴبيى، قاعاز ويما، حاتكەرلىك سياقتى ٴداستۇرلى مادەنيەت قيمىلدارىن ورىستەتۋىن قولداپ، 119 مادەنيەت ۇجىمىن جاڭادان قۇردى. گۋاڭدۇڭ ولكەسىنىڭ تاڭداۋلى تەاترى «تۇڭعيىق تەڭىز»، «لي شاڭيىن»، «وزگەرۋ · كوبەلەك» قاتارلىلار قاشقار ايماعىندا الما ـ كەزەك قويىلدى، گۋاڭدۇڭ _ شياڭگاڭ _ اۋمىن _ شينجياڭ باسكەتبول سالتاناتى سياقتى تاڭداۋلى جارىستار قاۋىرت وتكىزىلدى، گۋاڭدۇڭ _ شينجياڭ ەكى جەردىڭ مادەنيەت اۋىس ـ كۇيىسى قارقىن ۇدەتۋ كنوپكاسىن باسىپ، 500 مىڭنان استام بۇقارانى (رەت) يگىلىككە كەنەلتتى.

قاشقار قالاسىندا ”گۋاڭدۇڭنىڭ قىزىقتارىن وقۋ“ قالا كىتاپ دۇكەنى كوركەم مادەنيەت كورىنىس جەلىسىنە اينالدى. شينجياڭداعى تۇڭعىش دىبىس ـ كەسكىن كىتاپ وقۋدى ەرەكشەلىك ەتكەن كىتاپ دۇكەنى رەتىندە، بۇل ارادا وزىق سيفرلى كىتاپ وقۋ جابدىقتارى ورناتىلۋمەن بىرگە، مەرزىم بويىنشا ايگىلى ماماندار لەكسياسى، تاڭداۋلى كىتاپ كورمەسى سياقتى قيمىلدار وتكىزىلىپ، ”كىتاپ وقۋ ارقىلى گۋاڭدۇڭدى ٴتۇسىنۋدىڭ“ اتاعى الىسقا تارادى. بيىل 4 ـ ايعا دەيىن كىتاپ دۇكەنى شامامەن 50 مىڭ وقىرمان (رەت) قابىلداپ، 39 رەت كىتاپ وقۋ قيمىلىن وتكىزدى. كىتاپ وقۋ رايى كۇشەيىپ، ەكى جەردىڭ مادەنيەت اۋىس ـ كۇيىس كوپىرىن سالدى.

ليڭنان جۇڭگوشا شيپاگەرلىك ـ دارىگەرلىك تە وڭتۇستىك شينجياڭدا تىڭ ومىرشەڭدىك تانىتتى. گۋاڭدۇڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ بويىنشا ”جۇڭگوشا شيپاگەرلىك ـ دارىگەرلىك مادەنيەتىن مەكتەپكە جەتكىزۋدى“ ىلگەرىلەتىپ، نەگىزگى ساتى جۇڭي شيپاگەرلەرىن تاربيەلەدى؛ جۇڭي ارقىلى سىزداۋىق اۋرۋىن دالەلدەۋدىڭ مەملەكەتتىك ٴتۇيىندى تاجىريبەحاناسى قاشقار قىزمەت پۋنكتىن قۇرىپ، وزىق عىلمي زەرتتەۋ جانە ەمدەۋ بايلىعىن ەنگىزدى؛ كونەشار اۋدانىنداعى اۋىل ـ قالاشىق ەمحانالارىندا جۇڭي ەمحاناسىنىڭ جاپپاي قامتۋىن جۇزەگە اسىرىپ، 79 قىستاق ەمحاناسىندا تاڭداۋلى ”جۇڭي ٴۇيىن“ قۇرىپ، ساپالى جۇڭي قىزمەت وتەۋىن سان مىڭداعان وتباسىلارىنا جەتكىزدى. اۋىل ـ قىستاقتاعى ”جۇڭي ۇيىنەن“ ”مەملەكەتتىك“ تاجىريبەحاناعا دەيىن ليڭنان جۇڭگوشا شيپاگەرلىك ـ دارىگەرلىك شەكارا وڭىرگە بەرىك نەگىز قالادى.

گۋاڭدۇڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ بويىنشا ”ۇلتتار ىنتىماعى، گۋاڭدۇڭ _ شينجياڭ ساپارلاس“ ينجەنەرياسىن ىشكەرىلەي اتقارىپ، گۋاڭدۇڭ _ شياڭگاڭ _ اۋمىن ۇلكەن شىعاناق رايونى مەن شينجياڭنىڭ ۇلاسۋىن ـ تۇتاسۋىن جەدەلدەتىپ، اۋىس ـ كۇيىس راديۋسىن اناعۇرلىم كەڭەيتتى _ بەيجيڭدە، فۋجياننىڭ لۇڭيانىندا، شانشيدىڭ يان ـ انىندا... قاشقار جاستارى مەن ورەندەرىنىڭ ىزدەنىس ىزدەرى قالدى. ساناققا قاراعاندا، گۋاڭدۇڭ _ شينجياڭ جەلىسىندەگى بايلانىستىرۋ قيمىلى 200 مىڭ جاس پەن ورەندى قامتىعان، 88 مىڭ ادام (رەت) حات ـ حابار ارقىلى بايلانىس جاساعان.

گۋاڭدۇڭ وقىتۋشىلارى ٴبىلىم ۇشقىنىن شاشتى، گۋاڭدۇڭ شيپاگەرلەرى شينجياڭ بۇقاراسىنىڭ سالاماتتىعىن قورعادى، كىتاپ وقۋ ارقىلى گۋاڭدۇڭدى ٴتۇسىنۋ مادەنيەت كۇشىن جەتكىزدى... گۋاڭدۇڭنىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋى شەبەرلىكپەن ”ىجداعاتتىلىقپەن ىستەۋ“ ارقىلى ”’گۋاڭدۇڭنىڭ‘ تاۋ ـ وزەندى اتتاپ ’شينجياڭعا كەلۋ‘“ جاڭا كارتيناسىن سالدى.