_ 8 ـ كەزەكتى جۇڭگو _ ازيا _ ەۆروپا كورمەسىنىڭ اسەرىنە نازار(1)
انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى ليۋ شياڭ
تاعى دا جاز ورتاسى كەزى، تيانشان الابىنىڭ كورىنىسى اسەم كوركىمەن كوز تارتادى.
تاعى ٴبىر سالتاناتتى جينالىس، الەمدىك سارا ونىمدەر شينجياڭعا شوعىرلاندى.
6 ـ ايدىڭ 26 ـ كۇنىنەن 30 ـ كۇنىنە دەيىن ”جىبەك جولىنىڭ جاڭا ورايى، ازيا _ ەۆروپانىڭ جاڭا ومىرشەڭدىگى“ نەگىزگى تاقىرىبىنداعى 8 ـ كەزەكتى جۇڭگو _ ازيا _ ەۆروپا كورمەسى ۇرىمجىدە ٴساتتى وتكىزىلىپ، جۇڭگو مەن دۇنيە ٴجۇزىنىڭ ورايدان بىرگە يگىلىكتەنەتىن اشىق تۇعىرىن ورناتتى.
جىبەك جولى ۋادەسىنە ٴۇن قوسقاندار باس قوستى. ەل ٴىشى ـ سىرتىنان كەلگەن 2100دەن استام كاسىپورىن مەن قۇرىلىم شينجياڭ حالىقارالىق ٴماجىلىس ـ كورمە ورتالىعىنا جول تارتىپ، ٴوزارا تيىمدىلىك جەتكىزىپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلۋدىڭ تارتىمدى اۋەنىن تاعى دا شىعانداتتى.
ەسىك اشىپ، ورتاق يگىلىكتەنۋ ورايىن قاراستىردى
ٴتۇرلى ٴتۇستى زەر جىپتەر ماشينالاردا كىرىستىرە توقىلىپ، ماشينا بىلەكتەرىنە ورالىپ شىر كوبەلەك اينالدى، ماشينا بۇيرىق بويىنشا ىركىلىسسىز تۇردە جىپتەردى ينە كوزىنەن وتكىزىپ توقي جونەلدى، كوپ وتپەي ـ اق ادەمى توقىلعان بايپاقتار دايىن بولدى _ جىجياڭ ۋيحۋان ماشينا جاساۋ جارنا شەكتى سەرىكتەستىگى زەردەلى بايپاق توقۋ ماشيناسىن كورمە الاڭىنا تىكە كوشىرىپ اكەلدى.
توقىماشىلىق _ جىجياڭ مەن شينجياڭنىڭ ەرەكشەلىككە، باسىمدىققا يە كاسىپ سالاسى. ”وڭتۇستىك شينجياڭ وڭىرىندە سەرىكتەستىگىمىزدىڭ كوپتەگەن سەلبەستىك سەرىكتەرى بار“. وسى سەرىكتەستىكتىڭ ساتۋ ديرەكتورى لوۋ ليجياڭ بىلاي دەدى: ”شينجياڭنان باتىسقا قاراي جول تارتقاندا بازار وتە كەڭ. كورمە تۇعىرىنان پايدالانىپ، ٴبىز اناعۇرلىم كوپ كومەسكى قاريدارلاردى ’قولعا كەلتىرە‘ الامىز“.
ەسىك اشۋدىڭ شىعىس جەلى بەتتى ٴوبىپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلۋدىڭ ۇندەسپەلى اۋەندەرى شىعاندادى. شينجياڭدا قۇرىلعان، ازيا _ ەۆروپا ەلدەرىنە بەت العان بىردەن ـ ٴبىر مەملەكەت دارەجەلى، حالىقارالىق كەشەندى كورمە رەتىندە، الەمدىك تاۋار، قارجى، دارىندى، تەحنيكا سياقتى ٴتۇرلى ٴوندىرىس فاكتورلارى مەن بايلىقتارى وسى ارادا تەرەڭدەي توعىسىپ، ٴار ەلدىڭ كورمەگە قاتىناسقان ساۋداگەرلەرى ٴبىرىن ـ ٴبىرى ىشكەرىلەي ٴتۇسىندى، اڭگىمە ٴورىسى تەرەڭگە بويلاعان سايىن، دامۋ وي جەلىسى دە سولعۇرلىم كەڭەيە ٴتۇستى.
بۇل بۇكىل جەر شارىنداعى ساۋداگەرلەردىڭ ارتۋعا تالپىناتىن ”وراي ورتاسى“ _
بەلورۋسسيانىڭ ماروجنيى، وزبەكستاننىڭ كىلەمى، ۋرۋگۆايدىڭ كۇلگىن كريستالى، گانانىڭ افريكا بارابانى... ”ٴبىر بەلدەۋ، ٴبىر جولدى“ بىرگە قۇراتىن كوپتەگەن ەل وسى كەزەكتى كورمەگە قاتىناستى، دۇنيە جۇزىندەگى ”جاقسى زاتتار“ جۇڭگونىڭ شينجياڭىنا جول الىپ، كوزدىڭ جاۋىن الاتىن حالىقارالىق ەرەكشە كورمە بۇيىمدارى جۇرت نازارىن اۋداردى.
قىرعىزستاندىق ساۋداگەر ايمانىڭ كورمە ورنىنداعى ٴتۇرى مول ارا بالىنا كوپتەگەن كورەرمەننىڭ اڭسارى اۋىپ، ايالداپ ٴدامىن تاتىپ جاتتى. ”شينجياڭنىڭ وڭىرلىك ورىن باسىمدىعى كورنەكتى، قازىر جۇڭگونىڭ سىرتقا ەسىك اشۋىنىڭ الدىڭعى شەبىنە اينالدى، وسىنى وراي ەتىپ، جۇڭگو بازارىنا اناعۇرلىم ويداعىداي توعىسۋدى ٴۇمىت ەتەمىن“، ـ دەدى ايما.
بۇل وتاندىق ونىمدەر سارا تۋىندىلارىنىڭ دۇنيە جۇزىنە بەت الاتىن كەڭ ساحناسى _
شينجياڭ ۋاڭيۋان بيو عىلىم ـ تەحنيكا توبى شەكتى سەرىكتەستىگى تالاي جىلدان بەرى كورمەگە قالماي قاتىناسىپ، كورمەمەن بىرگە ەسەيىپ، ەرتىس وزەنى جاعاسىنان باستاۋ العان ۋاڭيۋان تۇيە ٴسۇتى قازىر جۇڭگونىڭ ٴسۇت شارۋاشىلىعىنداعى ايگىلى كاسىپورىنعا اينالدى.
”كورمەنىڭ جاريالىلىق اسەرى مەن دەمەۋ اسەرىن تەرەڭ سەزىندىم“. وسى سەرىكتەستىكتىڭ ساتۋ باس باقىلاۋشىسى كاي دالي بىلاي دەدى: ”ٴار كەزەكتى كورمەدە ٴبىز دۇنيە جۇزىندەگى ماڭداي الدى قامداۋشى ساۋداگەرلەرمەن بىرگە تۇتىنۋشىلارعا ٴسۇت شارۋاشىلىعىنداعى جاسامپاز ونىمدەر مەن وزىق تەحنيكالاردى كورسەتىپ، شينجياڭ تۇيە ٴسۇتىنىڭ دۇنيە داستارقانىنا بەت الۋىنا مۇمكىندىك جاسادىق“.
بەينە ٴبىر كوپىر ىسپەتتى، كورمە جۇڭگو مەن دۇنيە ٴجۇزىنىڭ بايلانىسىن ونان ارى نىعايتا ٴتۇستى؛ سونىمەن بىرگە ٴبىر تەرەزە رەتىندە ٴتىپتى دە كوپ ادامعا ورايعا تولى شينجياڭدى كورسەتتى.
كورمە الاڭىندا ادامدار قايشالىسىپ، تۇتىنۋ دۋماندى بولعان كورىنىس سەربيا مەملەكەتتىك سارايى كورمە ٴبولىمىنىڭ جاۋاپتىسى ۋ ۋيعا تەرەڭ اسەر قالدىردى: ”وسى كەزەكتى كورمەگە قاتىناسىپ، شينجياڭ بازارىنىڭ تۇتىنۋ كومەسكى كۇشىن شىنايى سەزىندىم، جۇڭگو بازارىنىڭ قۋاتتى ومىرشەڭدىك كۇشىن شىنايى سەزىندىم“.
ۋ ۋي سەربيانىڭ قاتىستى ماركالارىن شينجياڭعا ەنگىزۋ جوسپارىن قولعا الا باستاعاندىعىن تانىستىرىپ: ”قۋاتى ٴبىرشاما مىعىم بىرنەشە ساۋداگەرمەن اڭگىمەلەستىك، كوپ وتپەي سەلبەستىك نيەتىنە كەلىسىپ، شينجياڭ سىندى وسى ىرىستى توپىراقتا تامىر تارتاتىن بولامىز“، ـ دەدى.
كورمەدە ”گۇل اشىپ“، الاڭ ـ ساراي سىرتىندا ”جەمىس بەردى“. اشىق ەسىگى بارعان سايىن ايقارا اشىلعان شينجياڭدا وراي دا بارعان سايىن كوبەيىپ، دۇنيە ٴجۇزىن يگىلىككە كەنەلتۋدە.
ەسىك اشۋ سەلبەستىك كۇش ـ قۋاتىن ۇيىستىردى
ساتۋ الاڭى ٴارى شوۋ الاڭى، بايلىق تۇعىرى ٴارى سەلبەستىك تۇعىرى.
وسى كەزەكتى كورمە شينجياڭنىڭ ”سەگىز ٴىرى كاسىپ سالاسى شوعىرى“ قۇرىلىسىن جانە شەكارا ٴىشى ـ سىرتىنان كورمەگە، ماجىلىسكە قاتىناسقان ساۋداگەرلەردىڭ قامداۋ ـ قاجەت تالابىن مىقتاپ ارقاۋ ەتىپ، دالمە ـ ٴدال ۇشتاسىپ كەڭەس وتكىزىپ، نەشە ون رەت ەل ىشىندەگى جانە حالىقارالىق ساۋدانى جەبەۋ قيمىلىن وتكىزىپ، كورمەنىڭ كوپ ٴتۇرلى ”اشۋ ٴتاسىلىن“ كورسەتتى.
جالپى سوماسى 31 ميلليارد 357 ميلليون يۋان تۇراتىن 21 نىسان توقتامى جاسالدى _ 8 ـ كەزەكتى جۇڭگو _ ازيا _ ەۆروپا كورمەسى تارباعاتاي ايماعىنىڭ ساۋداگەر شاقىرۋ، تانىستىرۋ جانە قارجى قوسۋ سەلبەستىك نىساندارى بويىنشا كەلىسىم جاساسۋ سالتى سۇبەلى ناتيجەگە قول جەتكىزدى.
”بۇل جولى شينجياڭعا كەلگەندە، باستىسى، توقىماسىز كەزدەمەنىڭ شيكىزاتى جىبەك قىسقا تالشىعى مەن ۇزىن تالشىقتى ماقتاعا قىزىقتىم“. لياۋنيڭ جۇڭتيان جىبەك قۇرتى كاسىبى عىلىم ـ تەحنيكا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى لي شياۋبو بىلاي دەدى: تارباعاتاي ايماعى شيحۋ قالاسىنىڭ ماقتا ٴونىمى مول، سەرىكتەستىگىمىز جىبەك قۇرتى جىبەگى نىسانىنا قارجى قوسىپ، شينجياڭنىڭ ماقتا جانە توقىماشىلىق، كيىم ـ كەشەك كاسىبىنىڭ شوعىرلى دامۋىنا دەم بەرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
سانجى حۇيزۋ اۆتونوميالى وبلىسى كەلىسىمگە كەلىسكەن 24 نىساننىڭ كەلىسىم سوماسى 86 ميلليارد 796 ميلليون يۋانعا؛ قۇمىل قالاسى كەلىسىمگە كەلىسكەن 20 نىساننىڭ كەلىسىم سوماسى 64 ميلليارد 598 ميلليون يۋانعا؛ تۇرپان قالاسى كەلىسىمگە كەلىسكەن 16 نىساننىڭ كەلىسىم سوماسى 43 ميلليارد 224 ميلليون يۋانعا جەتتى... ٴار كۇنى ادام اياعى ۇزىلمەي، ٴار كۇنى كەرەمەتتەر تولاستامادى. كورمە كەزىندە بۇكىل شينجياڭنىڭ جەر ـ جەرى ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋ بويىنشا ٴبىر قىدىرۋ ٴتۇيىندى نىساندار جونىندە كەلىسىم جاساستى، بۇل جاڭا ەنەرگيا، جاڭا ماتەريال، ەلەكتروندىق ينفورماتسيا تەحنيكاسى، كومىر حيميا ونەركاسىبى، توقىماشىلىق، كيىم ـ كەشەك، ساۋدا، زات اينالىمى سياقتى كوپتەگەن سالانى قامتىدى.
ەسىك اشۋ سەلبەستىك كۇشىن شوعىرلاندىردى.
الەمدىك كاپيتال مەن شارۋاشىلىق تۇلعالارى مۇددە بەتالىسىن نەگىز ەتىپ، ەڭ سوڭىندا شارۋاشىلىق ـ ساۋدا ورتاسى جاقسى بازارعا قاراي اعىلادى. كاسىپورىندا ٴومىر ٴسۇرۋ تۋما تانىمى بولسا، ول كاسىپورىندى اناعۇرلىم اشىق بازارعا قاراي ىلگەرىلەتەدى.
سوڭعى جىلدارى بۇكىل شينجياڭنىڭ جەر ـ جەرى بازارلانعان، زاڭمەن باسقارىلاتىن، حالىقارالانعان شارۋاشىلىق ـ ساۋدا ورتاسىن قۇلشىنا قالىپتاستىرىپ، ”سيفرلى ۇكىمەت“ قۇرىلىسىن جاپپاي ىلگەرىلەتىپ، اناعۇرلىم تەرەڭ قاتپارلى اكىمشىلىك تەكسەرىپ بەكىتۋ رەفورماسىن ىلگەرىلەتتى؛ جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى وزەكتى رايون قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، جۇڭگو (شينجياڭ) ەركىن ساۋدا سىناق رايونىن جوعارى ساپامەن قۇرىپ، تۇزىمدىك ەسىك اشۋدى ورنىقتى ىلگەرىلەتىپ، ٴار سالانىڭ اۋىس ـ كۇيىستى، سەلبەستىكتى تەرەڭدەتۋىنە، دامۋدىڭ پايداسىنان بىرگە يگىلىكتەنۋىنە بەرىك نەگىز قالادى.
”شياڭگاڭ مەن شينجياڭنىڭ اراسى شالعاي بولعانىمەن، شياڭگاڭ شينجياڭنىڭ ەڭ ۇلكەن سىرتقى قارجى قاينارى، كاسىپتىك سەلبەستىگى قويۋ“. تۇتاس شياڭگاڭداعى ٴارقايسى رايون ساۋدا ـ ونەركاسىپشىلەر بىرلەستىگىنىڭ باستىعى ياڭ كايشان بىلاي دەدى: وسى رەت مەن ۇمىتكە تولى كوڭىل كۇيمەن شينجياڭعا كەلىپ، وسى جەردىڭ وڭىرلىك ورىن باسىمدىعىن، بايلىق باسىمدىعىن جانە كاسىپ سالاسى قاجەتىن ناقتاپ ۇعىسىپ، وسىدان سەلبەستىك ورايىن قاراستىرىپ، كاسىپورىنداردىڭ شينجياڭعا كەلىپ دامۋىن ىلگەرىلەتەمىن. سونىمەن بىرگە شينجياڭنىڭ قارجى قوسۋ ورتاسىن ۇگىتتەۋ، تانىستىرۋ سەرپىنىن ارتتىرىپ، اناعۇرلىم كوپ شياڭگاڭدىق قارجى قوسۋشىلار مەن كاسىپورىنداردى شينجياڭعا كەلىپ، اناعۇرلىم تەرەڭ قاتپارلى، اناعۇرلىم كەڭ سالالى سەلبەستىكتى ورىستەتۋگە باۋراپ، ەكى جەردىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا تىڭ قوزعاۋشى كۇش ۇستەۋدى ٴۇمىت ەتەمىن.
بۇگىنگى شينجياڭدا ازيا _ ەۆروپا التىن ارناسىنىڭ ومىرشەڭدىك كۇشى ارتىپ، باتىسقا ەسىك اشۋداعى الدىڭعى قامالدىڭ ومىرشەڭدىك كۇشى تاسقىنداپ، ەل ٴىشى جانە حالىقارا سىندى قوس اينالىم وسى ارادا توعىستى. وسى توعىسۋ ٴتۇيىنىن تياناق ەتكەن كورمە قۇشاعىن ايقارا اشىپ، دۇنيە جۇزىمەن جۇڭگو ورايىنان بىرگە يگىلىكتەندى ٴارى جۇڭگو كاسىپورىندارىنىڭ دۇنيە جۇزىنە بەت الۋىنا دەم بەردى.
2017 ـ جىلدان 2021 ـ جىلعا دەيىن ەرەكشە ترانسفورماتور ەلەكتر جارنا شەكتى سەرىكتەستىگى ۆەنتيان قالاسىن اينالعان ەلەكتر تورىنىڭ دارەجەسىن جوعارىلاتۋ، جاڭالاۋ نىسانىن جوعارى ساپامەن اتقارىپ، لاوس ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىن ورنىقتى ەلەكتر قۋاتىمەن قامتاماسىز ەتتى.
6 ـ ايدىڭ 26 ـ كۇنى ەرەكشە ترانسفورماتور سەرىكتەستىگى لاوسپەن ەنەرگيا، ەلەكتر قۋاتى سالاسى سەلبەستىك كەلىسىمىنە تاعى قول قويىستى.
”ەرەكشە ترانسفورماتور سەرىكتەستىگى سياقتى اناعۇرلىم كوپ تاڭداۋلى جۇڭگو كاسىپورىندارىنىڭ، شينجياڭ كاسىپورىندارىنىڭ لاوسقا بارىپ قارجى قوسىپ، شارۋاشىلىعىن گۇلدەندىرىپ، حالىقارالىق سەلبەستىك ورىستەتۋىن ٴۇمىت ەتەمىن“. لاوس ەنەرگيا، كەن ونىمدەرى مينيسترلىگىنىڭ ورىنباسار مينيسترى چاساۆەن باڭگۇڭ بىلاي دەدى: جۇڭگو _ ازيا _ ەۆروپا كورمەسى ازيا _ ەۆروپا ەكى قۇرلىقتى تۇتاستىراتىن ماڭىزدى تۇعىر جانە حالىقارالىق ەكونوميكالىق سەلبەستىكتىڭ ۇلگىسى رەتىندە بىزگە قىمباتتى سەلبەستىك ورايىن ازىرلەدى. ٴار ەلمەن جىبەك جولى رۋحىنىڭ جەتەكشىلىگىندە، سەلبەستىكتىڭ جاڭا جولىن بىرگە قاراستىرىپ، دوستىق سەلبەستىكتىڭ جاڭا جاعدايىن اشۋدى ٴۇمىت ەتەمىن.
ەسىك اشۋ جاڭالىق اشۋ كۇشىن توپتادى
عىلىم ـ تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ جەتىستىكتەرى كورمەسى وسى كەزەكتى كورمەدەگى ەڭ ۇلكەن جارقىن تۇيىندەردىڭ ٴبىرى بولدى. ورتالىق كاسىپورىندار سارايىندا، ارنايىلاندىرىلعان، كەمەلدەندىرىلگەن، ەرەكشەلەندىرىلگەن، جاڭاشالاندىرىلعان كاسىپورىن سارايىندا جارقىراعان ”ٴىرى ەلدىڭ ماڭىزدى قارۋى“، دەربەس زەرتتەپ جاساعان ”نازىك ونەركاسىپ، زەردەلى جاساۋ“ ادامداردىڭ نازارىن اۋداردى.
كورمە كولەمىنىڭ شەكتەمەسىنە ۇشىراعاندىقتان، جۇڭگو دۇڭفاڭ ەلەكتر توبى شەكتى سەرىكتەستىگى جەل گەنەراتورىنىڭ مودەلىن عانا كورمەگە قويدى، ويتكەنى جەل گەنەراتورىنىڭ جالعىز جەل قالاقشاسىنىڭ ٴوزى 128 مەتر ۇزىندىقتا، شامامەن 40 قابات عيماراتتىڭ بيىكتىگىندەي، جەكە جەل گەنەراتور سيىمدىلىعى 18 مەگاۆات بولىپ، قازىر دۇنيە ٴجۇزى بويىنشا ورناتىلعان جەكە گەنەراتور سيىمدىلىعى ەڭ ۇلكەن جەل گەنەراتورى سانالادى.
”قالاقشا ٴبىر اينالعاندا 7 جارىم فۋتبول الاڭىنىڭ ۇلكەندىگىندەي اۋماقتاعى جەلدى ۇيىرەدى، جىلىنا شىعاراتىن ەلەكتر مولشەرى 40 مىڭ تۇرعىننىڭ ٴبىر جىلدىق تۇرمىستىق ەلەكتر قاجەتىن قاناعاتتاندىرا الادى“، ـ دەدى وسى سەرىكتەستىكتىڭ كاسىپ سالاسى جاۋاپتىسى جاڭ يىڭ.
جۇڭگو تەمىر جول قۇرىلىسى جارنا شەكتى سەرىكتەستىگى، جۇڭگو حۋاديان توبى شەكتى سەرىكتەستىگى، جۇڭگو يادرو ونەركاسىپ توبى شەكتى سەرىكتەستىگى قاتارلىلار دۇنيە ٴجۇزى بويىنشا الدىڭعى قاتارداعى كوپ ٴتۇرلى قالقاندى ماشينا، ارقالىق اۋىستىرۋ ماشيناسى، تەمىر جول كوپىرىن اۋىستىرۋ سورەسى ٴبىر تۇلعالانعان ماشينا سياقتى مودەل ۇلگى ماشينالاردى كورسەتتى.
”ۇلكەن ٴارى قۋاتتىلارى“ دا، ”شاعىن ٴارى ادەمىلەرى“دە بار.
بەيجيڭ كورمە اۋماعىندا شوفەرسىز تازالىق ماشيناسى ادامدار اراسىندا زىرىلداپ ٴجۇر. ”ونىڭ دەنە ٴبىتىمى كىشكەنە بولعانىمەن، قازىر ەل ىشىندەگى 100دەن استام قالادا، سونداي ـ اق شەتەلدەگى 20 نەشە مەملەكەتتە كەڭىنەن قولدانىلۋدا“. بەيجيڭ جىشيڭجى عىلىم ـ تەحنيكا جارنا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ ينجەنەرى شۇي ماۋ بىلاي دەدى: تازالىق ماشيناسىنىڭ استارىندا دەربەس مەڭگەرۋگە بولاتىن ”جۇمساق، قاتتى بولشەك + بۇلت“ شوفەرسىز ۇلكەن مي تەحنيكاسى جاتىر.
شينجياڭ ەلىمىزدىڭ ماڭىزدى ەنەرگيا بازاسى، جەل ەلەكتر، فوتوۆولت سياقتى تازا ەنەرگيا بازاسى قۇرىلىسىن جەدەل ىلگەرىلەتۋدە.
ۋولۇڭ ەلەكتر قوزعاۋشى كۇشى توبى جارنا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ كورمە ورنىندا فوتوۆولتتىق تاقتادا ”قىل شاڭ قاققىش“ ارلى ـ بەرلى دومالاپ تاقتايشانى تازالاۋدا. ەل ىشىندەگى جاڭا ەنەرگيالى ٴىرى بازا قۇرىلىسى شينجياڭ سياقتى باتىس سولتۇستىك وڭىرلەرگە شوعىرلانعان، قۇمدى بوران، شاڭ ـ توزاڭ، لاس زاتتار فوتوۆولتتىق ەلەكتر ستانسياسىنىڭ ەلەكتر تاراتۋ مولشەرىنە ىقپال جاسايدى“. وسى سەرىكتەستىكتىڭ كاسىپ سالاسى ديرەكتورى گو باۋيۇي بىلاي دەدى: ”ٴبىز زەرتتەپ جاساعان زەردەلى اتتامالى قۇلتەمىر ادام كۇشىنىڭ وزىندىك قۇنىن ۇنەمدەپ قانا قويماي، سوڭعى بۋىنداعى اينالىمدى، كۇتىمدەۋدى دە جاپپاي سيفرلاندىردى. بيىل كاسىپورىن شينجياڭدا ٴىس باسقارۋ ورنىن قۇرۋدى ٴارى كورمە تۇعىرىنان پايدالانىپ ورتا ازياداعى، ورتا شىعىستاعى ساۋداگەرلەردىڭ قاجەتىمەن ۇشتاسۋدى جوسپارلاپ وتىر“.
”جاڭالىققا“، ”سيفرلاندىرۋعا“، ”جاسىلداندىرۋعا“ بەت الۋ _ الەمدىك دامۋدىڭ ۇلكەن اۋقىمى، سونداي ـ اق وسى كەزەكتى كورمەنىڭ ەڭ تەرەڭ ٴتۇسى.
ساپالى تۇقىم شاشىپ، شوق ـ شوق گۇل اشىپ، مول جەمىس بەردى. ٴبىر رەتكى سالتاناتتى جينالىس ەسىك اشىپ، بىرگە يگىلىكتەنۋدىڭ، ەسىك اشىپ، سەلبەستىك جاساۋدىڭ، ەسىك اشىپ، جاڭالىق اشۋدىڭ كۇشىن توپتاپ، جىبەك جولىن بويلاپ بۇكىل جەر شارى تولقىنىمەن توعىستى. ومىرشەڭدىك كۇشى تاسقىنداعان، تىرشىلىك تىنىسى جالىنداعان شينجياڭ دۇنيە جۇزىنە جەدەل بەت الىپ، ٴار جاقپەن قول ۇستاسا اناعۇرلىم كوركەم بولاشاقتى بىرگە قۇرۋدا.