— باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ جياڭسۋ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ باياندامانى قاراۋىنا قاتىناسقانداعى ماڭىزدى ٴسوزى سەنىمدى سەرپىلتىپ، ەكپىندەي ىلگەرىلەۋگە جىگەرلەندىردى
شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ٴتىلشىسى
” ’14 ـ بەسجىلدىق‘ دامۋ نىساناسىن تولىق جۇزەگە اسىرۋدا ەكونوميكالىق ٴىرى ولكەلەر جۇكتىڭ اۋىرىن كوتەرۋى كەرەك“. باس شۋجي شي جينپيڭ 3 ـ ايدىڭ 5 ـ كۇنى تۇستەن كەيىن 14 ـ كەزەكتى مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايىنىڭ 3 ـ ماجىلىسىندە جياڭسۋ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ باياندامانى قاراۋىنا قاتىناستى ٴارى ماڭىزدى ٴسوز سويلەدى.
مەملەكەتتىك ەكى ماجىلىسكە قاتىناسقان ۋاكىلدەر، مۇشەلەر جانە جەر ـ جەردەگى كادرلار، بۇقارا باس شۋجيدىڭ ماڭىزدى ٴسوزىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي ۇيرەنىپ، ٴتۇسىنىپ، مىنانى ٴبىلدىردى: شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ توڭىرەگىنە اناعۇرلىم تىعىز ىنتىماقتاسىپ، ەكونوميكالىق ٴىرى ولكەلەر جۇرەكتىلىكپەن جۇكتىڭ اۋىرىن كوتەرىپ، باسقا ولكەلەر ٴوز ارتىقشىلىقتارىن ساۋلەلەندىرىپ، قايراتتانا العا ۇمتىلىپ، جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ ىسكەرلىك كورسەتىپ، جوعارى ساپالى دامۋدى تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتىپ، ”14 ـ بەسجىلدىق“ جوباداعى نىسانا ـ مىندەتتەردىڭ ٴساتتى ورىندالۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتىپ، ”15 ـ بەسجىلدىقتىڭ“ تاماشا باستاماسىن اشۋعا بەرىك نەگىز قالايمىز.
جوعارى ساپالى دامۋ جاڭالىق اشۋ ارقىلى دەم بەرۋ مەن كاسىپ سالالارىنىڭ تىرەك بولۋىنان ايرىلا المايدى، جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى جەدەل دامىتۋ كەزەك كۇتتىرمەيدى.
باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ٴسوزىن سول جەردىڭ وزىندە ەستىگەن جياڭسۋ ولكەلىك عىلىم ـ تەحنولوگيا مەڭگەرمەسىنىڭ باستىعى، ۋاكىل شۇي گۋاڭحۇي ايرىقشا جىگەرلەندى: ”باس شۋجي جياڭسۋ جونىندە ’عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدىڭ توعىسۋىن ىلگەرىلەتۋدە اتويلاپ العا شىعۋ كەرەك‘ دەگەن ەڭ جاڭا تالاپتى العا قويدى، ٴبىز باس شۋجيدىڭ ماڭىزدى نۇسقاۋىن جول كارتاسى جانە قۇرىلىس چەرتوجىنا ەگجەي ـ تەگجەيلى اينالدىرىپ، شەشۋشى، وزەكتى تەحنولوگيالاردان قامال الۋدى ىشكەرىلەي ورىستەتىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيا جەتىستىكتەرىن كادەگە جاراتۋدى جەدەل ىلگەرىلەتىپ، جاڭالىق اشۋ تىزبەگى مەن كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ تەرەڭ توعىسۋىن جەبەپ، الەمدىك ىقپال كۇشكە يە كاسىپ سالاسىندا، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ورتالىعى قۇرىلىسىنىڭ اۋقىمعا اينالىپ، ونىمدىلىك كورسەتۋىن ىلگەرىلەتەمىز“.
”كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدى يگەرۋدە ناقتى ەكونوميكا سىندى وسى ٴتۇپ نەگىزدى مىقتى ساقتاۋ كەرەك“ — باس شۋجي شي جينپيڭ العا قويعان وسى ٴبىر ماڭىزدى تالاپتى تىلگە تيەك ەتكەندە، جۇڭگو 1 ـ اۆتوكولىك توبىنىڭ باس شەبەرلىك ۇستاسى، ۋاكىل ياڭ يۇڭشيۋ مىنانى ٴبىلدىردى: 1 ـ اۆتوكولىك توبى عىلىم ـ تەحنولوگيادا ٴوز كۇشىنە سۇيەنۋگە، ٴوزىن الۋەتتەندىرۋگە تاباندى بولىپ، ”القىمداعان“ قيىن ماسەلەلەردەن كۇشتى شوعىرلاندىرا قامال الىپ، ۇلتتىق اۆتوكولىك ماركاسىنىڭ جەدەل جەتىلۋىن ىلگەرىلەتتى. ٴبىرىنشى شەپتەگى كاسىپ سالاسى جۇمىسشىلارىنىڭ ۋاكىلى رەتىندە، اناعۇرلىم كوپ جۇمىسشىنىڭ جەتىلۋىنە كومەكتەسىپ، ناقتى ەكونوميكانىڭ دامۋىنا كۇش ـ قۋات قوسامىن.
باس شۋجي شي جينپيڭ عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدىڭ توعىسۋىن يگەرۋدى تىلگە تيەك ەتكەندە، ”تۇعىر قۇرىپ، ٴتۇزىلىس ـ مەحانيزمدى اقاۋسىزداندىرۋ كەرەكتىگىن“ ەرەكشە باسا دارىپتەدى. جىجياڭ ولكەسى حاڭجوۋ قالالىق عىلىم ـ تەحنولوگيا مەكەمەسى جەتىستىكتەر باسقارماسىنىڭ باستىعى چىن شيياڭ مىنانى ٴبىلدىردى: ”حاڭجوۋ كاسىپورىنداردىڭ ٴارقايسى جاقتاعى ۋايىمىن كوپ شارانى قاتار قولدانىپ شەشۋگە ۇزدىكسىز كۇش سالىپ، اناعۇرلىم كوپ ۇكىمەتتىك كاسىپ سالاسى قورىن ۇسىنىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيا جەتىستىكتەرىن كادەگە جاراتۋعا جانە عىلىم ـ تەحنولوگيالىق جاسامپازدىق كاسىپورىندارىن جەتىلدىرۋگە قۋات ۇستەيدى“.
جوعارى ساپالى دامۋدى كۇش سالا ىلگەرىلەتۋدە، ٴسوز جوق، رەفورما جاساۋدى، ەسىك اشۋدى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتىپ، ۇزدىكسىز كەدەرگىلەردى جويۋ، قوزعالىس قۋاتىن ارتتىرۋ كەرەك.
”باس شۋجي شي جينپيڭ فاكتورلاردى بازارلاندىرا ۇلەستىرۋ رەفورماسىن تەرەڭدەتىپ، جەرگىلىكتى قورعامپازدىقتى، بازاردى ٴبولىپ تاستاۋدى جانە ’ىشكى قاراتالاسۋ ۇلگىسىندەگى‘ باسەكەنى ىرىقتىلىقپەن جويۋدى العا قويدى، بۇل بازاردىڭ ومىرشەڭ كۇشىن بارىنشا جارىققا شىعارادى، ەكونوميكالىق ارتۋدى ىلگەرىلەتۋدىڭ بىرىككەن كۇشىن ۇيىستىرادى“. جۇڭگو قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى ەكونوميكا زەرتتەۋ ورنىنىڭ زەرتتەرمەنى، مۇشە حۋاڭ چۇنحۇي بىلاي دەدى: مەملەكەتتىك ٴبىر تۇتاس ۇلكەن بازاردى جەدەل قالىپتاستىرۋدى ارقاۋ ەتىپ، مال ـ مۇلىك ۇقىعىن قورعاۋ، بازارعا كىرۋگە رۇقسات ەتۋ، ٴادىل باسەكە، قوعامدىق سەنىمدىلىك سياقتى بازار ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزدىك ٴتۇزىمىن ونان ارى كەمەلدەندىرىپ، جەرگىلىكتى ۇكىمەتتەر مەن كاسىپورىنداردىڭ ارەكەتىن جۇيەگە ٴتۇسىرىپ، اناعۇرلىم جوعارى ٴونىمدى، ٴادىل بازار ورتاسىن قۇرۋ كەرەك.
ەڭبەكشىلدىڭ كوكتەمى ەرتە كەلەدى، چىڭدۋ - چۇڭچيڭ وڭىرىندەگى قوس قالا ەكونوميكالىق شەڭبەرى قۇرىلىسىنىڭ بەلگى سيپاتتى ينجەنەرياسى — چىڭدۋ - چۇڭچيڭ ورتاڭعى جەلى جوعارى جىلدامدىقتى تەمىر جول قۇرىلىسى قاۋىرت جۇرىلۋدە. ”كەلەلى نىسانداردى تۇتقا ەتىپ، سىچۋان - چىڭدۋ سىندى ەكى جەر چىڭدۋ - چۇڭچيڭ وڭىرىندەگى قوس قالا ەكونوميكالىق شەڭبەرى قۇرىلىسىنىڭ تەرەڭدەۋىن، ناقتىلانۋىن بەلسەنە ىلگەرىلەتىپ، باتىسقا ەسىك اشۋدىڭ ستراتەگيالىق بيىگىن جانە حالىقارالىق باسەكەگە ات سالىسۋدىڭ جاڭا بازاسىن قالىپتاستىرۋدا“. سىچۋان ولكەلىك دامۋ جانە رەفورما كوميتەتى وڭىرلەردى سايكەستى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى جاڭ يۋانيۋان بىلاي دەدى: ەكى جەر باتىس بولىك قۇرلىق، تەڭىز جاڭا ارناسىن، جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزىن (چىڭدۋ - چۇڭچيڭ)، چاڭجياڭ التىن سۋ ارناسىن ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ ٴتۇيىلىستىرۋدى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، سايكەسۋدىڭ، ەسىك اشۋدىڭ جاڭا باسىمدىعىن سومدايدى.
بۇكىل ەلدىڭ دامۋ كەلەلى جاعدايىنا ۇلەس قوسۋ ٴۇشىن، مەملەكەتتىڭ كەلەلى دامۋ ستراتەگياسىمەن تەرەڭدەي توعىسۋ قاجەت.
2024 ـ جىلى گۋاڭدۇڭ بۇكىل ەلدەگى ەكونوميكالىق جالپى مولشەرى 14 تريلليون يۋاننان اسقان تۇڭعىش ولكەگە اينالدى. ”باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ەكونوميكالىق ٴىرى ولكەلەردىڭ مەملەكەتتىڭ كەلەلى دامۋ ستراتەگيالارىن تياناقتاندىرۋدا اناعۇرلىم زور جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋى كەرەكتىگىن العا قويۋى تەبىنىمىزدىڭ اناعۇرلىم كۇشتى، ارىنىمىزدىڭ اناعۇرلىم جەتكىلىكتى بولۋىنا مۇمكىندىك جاسادى“. گۋاڭدۇڭ ولكەلىك دامۋ جانە رەفورما كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، ۋاكىل اي شۋەفىڭ بىلاي دەدى: كەلەسى قادامدا گۋاڭدۇڭ گۋاڭدۇڭ - شياڭگاڭ - اۋمىن ۇلكەن شىعاناق رايونىن تياناق ەتىپ، كاسىپ سالاسى نەگىزى مىعىم، عىلمي زەرتتەۋ كۇشتەرى وزىق، ەسىك اشۋ مايەگى قالىڭ، بازار كومەسكى كۇشى وراسان زور بولۋ باسىمدىقتارىنان ويداعىداي پايدالانىپ، جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋ، وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن جەدەل قۇرۋ بارىسىندا الدىڭعى لەكتە ٴجۇرىپ، اناعۇرلىم زور ۇلەس قوسادى.
باياندامانى قاراعاندا باس شۋجي شي جينپيڭ جياڭسۋ چاڭجياڭ اتىراۋىنىڭ ٴبىر تۇلعالانا دامۋى مەن چاڭجياڭ ەكونوميكالىق بەلدەۋىنىڭ دامۋى سياقتى دامۋ ستراتەگياسىندا ىرىقتىلىقپەن ىسكەرلىك كورسەتۋ، سايكەسە بىرلەسىپ ارەكەتتەنۋ كەرەكتىگىن العا قويدى.
جياڭسۋ ولكەلىك كاسىپ سالاسى تەحنولوگياسىن زەرتتەۋ ورنىنىڭ باستىعى، چاڭجياڭ اتىراۋى مەملەكەتتىك تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، ۋاكىل ليۋ چيڭ بىلاي دەدى: كاسىپ سالاسى تەحنولوگياسىن زەرتتەۋ ورنى ىلگەرىندى ـ كەيىندى 400دەن استام ەگجەي ـ تەگجەيلى بولىنگەن سالاداعى جەتەكشى كاسىپورىنمەن بىرلەسىپ جاڭالىق اشۋ ورتالىعىن بىرگە قۇردى، بولاشاقتا باس شۋجيدىڭ تالابى بويىنشا وڭىرلەردىڭ كەلەلى ستراتەگياسىن ونان ارى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ تياناقتاندىرىپ، شاڭحايدىڭ جەتەكشى رولىن ساۋلەلەندىرۋىنە ىرىقتىلىقپەن قىزمەت وتەپ جانە قولداۋ كورسەتىپ، شاڭحاي، جىجياڭ، انحۇيمەن عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدا جانە كاسىپ سالالارىندا جاڭالىق اشۋدا ٴوڭىر اتتاپ سايكەسۋدى كۇشەيتىپ، كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ چاڭجياڭنىڭ ورتاڭعى، جوعارعى اعارىنا قاراي ۇزارۋىن ىلگەرىلەتەمىز.
1 ـ توپتا ”سىرتقا شىعىپ“، مەملەكەت سىرتىنداعى نىسان قۇرىلىسىن مىندەتىنە العان جۇڭگو كاسىپورنى رەتىندە، دۇڭبەي بايىرعى ونەركاسىپ بازاسىنا ورنالاسقان حاربين ەلەكتر توبى شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ ونىمدەرى 50دەن استام مەملەكەت پەن رايونعا ەكسپورت ەتىلدى. حاربين ەلەكتر توبى شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ باس جوراسى، مۇشە ساۋ جى ـ ان مىنانى ٴبىلدىردى: ”ٴبىر بەلدەۋ، ٴبىر جولدى“ جوعارى ساپالى بىرگە قۇرۋمەن تەرەڭدەي توعىسىپ، حالىقارالانعان شارۋاشىلىق جۇرگىزۋدىڭ تيپ جاڭالاپ دامۋىن بار كۇشپەن ىلگەرىلەتىپ، جاسىل، تومەن كومىر قىشقىل گازدى ەنەرگيا ينجەنەرياسىنا قاتىستى سالالاردى جەدەل اشىپ، دۇنيە جۇزىنە تيىمدىلىك جەتكىزەتىن ”باقىت جولىن“ قۇلشىنا تۇلعالاپ، ۇلاستىرۋدىڭ، تۇتاستىرۋدىڭ ”التىن ارقاۋىن“ توقيمىز.
جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ — جالپى حالىق بىرگە باييتىن وسىزامانداندىرۋ. انحۇي ولكەسى ليۋ ـ ان قالاسى جينجاي اۋدانى حۋاشى اۋىلى داۋان قىستاعى پارتيا باس ياچەيكاسىنىڭ ٴبىرىنشى شۋجيى، قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتىنىڭ باستىعى، مۇشە يۇي جيڭ مىنانى ٴبىلدىردى: باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ بىرگە بايۋدى جەبەۋ توڭىرەگىندە العا قويعان جاڭا تالاپتارىن دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، داۋان قىستاعىنىڭ رەفورمانى تەرەڭدەتۋىن ىلگەرىلەتىپ، جەر بايلىعىن جانداندىرىپ، ەكولوگيالىق باسىمدىقتى ويداعىداي ساۋلەلەندىرىپ، ”تاۋدا شاي ەگۋ، ۇيدە قوناق كۇتۋ، قىزىل مەن جاسىلدى ۇشتاستىرۋ“ سىندى ەرەكشە دامۋ جولىمەن ويداعىداي ٴجۇرۋىن جەبەيمىز.
”بىرگە بايۋ زاتتىق جاقتاعى بايۋ عانا ەمەس، رۋحاني جاقتاعى بايۋدى دا قامتيدى“. كۇنچۇي ارتيسى، جياڭسۋ ولكەلىك كونسەرت توبى شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى، ۋاكىل كى جۇن بىلاي دەدى: ٴوز قىزمەت ورنىمىزدى تياناق ەتىپ، باس شۋجيدىڭ مادەنيەت ونىمدەرىمەن جانە قىزمەت وتەۋمەن قامداۋدى ساپالىلاندىرۋ سياقتى تالابىن تىڭعىلىقتى تۇردە ويداعىداي تياناقتاندىرعاندا عانا ٴداستۇرلى مادەنيەتتىڭ جاقسى قورعاۋشىسى، جالعاستىرۋشىسى جانە جاڭالىق اشۋشىسى بولىپ، ٴداۋىر سۇرانىسىنا ۇيلەسەتىن اناعۇرلىم كوپ سارا تۋىندى، تارتىمدى شىعارمالار ۇسىنا الامىز.
ناقتى ىستەۋ ٴدۇبىرى ەكپىندى شارىقتاپ، دامۋ جوسپارى ادامدى ەكپىندەي ىلگەرىلەۋگە جىگەرلەندىردى.
”پويەزدىڭ تەز ٴجۇرۋى بۇكىلدەي پاراۆوزىنا بايلانىستى“. حىبەي ولكەسى ۋ ـ ان قالاسى شۋسۇن قالاشىعى بايشا قىستاعى پارتكومىنىڭ شۋجيى، قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، ۋاكىل حوۋ ىرحى بىلاي دەدى: باس شۋجي شي جينپيڭ ٴار دارەجەلى پارتيا ۇيىمدارىنىڭ ساياسي يقۋات پەن ۇيىمدىق يقۋاتتى كۇشەيتۋىن، قالىڭ پارتيا مۇشەلەرىنىڭ، كادرلاردىڭ جۇرەكتىلىكپەن كەلەلى جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ، ٴورىس اشا العا ىلگەرىلەۋىن تالاپ ەتتى. ٴبىز ”پارتيا قۇرىلىسىن كۇشەيتۋ، كاسىپ سالالارىن گۇلدەندىرۋ، حالىق تۇرمىسىنا تيىمدىلىك جاساۋ“ نىساناسىن تىعىز ارقاۋ ەتىپ، پارتيا قۇرىلىسىن يگەرىپ، نەگىز قالاۋدى ۇزاق بولاشاقتىق جوسپار جانە نەگىزدى نىعايتۋ شاراسى ەتىپ، جوعارى ساپالى پارتيا قۇرىلىسى ارقىلى قىستاق كوللەكتيۆى ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا جەتەكشىلىك ەتىپ، كوپشىلىكتىڭ بارعان سايىن شالقىعان تۇرمىس كەشىرۋىنە مۇمكىندىك جاسايمىز!
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 3 ـ ايدىڭ 5 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)